🍽

Boekhouder voor een restaurant vinden

In een restaurant loopt een groot deel van de beloning buiten het loonstrookje om: fooien, personeelsmaaltijden, consumpties en korting. Elk van die vier kent een eigen regel — en drie ervan zijn in 2025 of 2026 veranderd.

De boekhouding van een restaurant wordt meestal beschreven aan de hand van twee dingen: de btw-mix op de kassabon en de sluitende kasadministratie. Allebei terecht, en allebei uitgewerkt op andere pagina's — de tarieven en de dagkassa staan op boekhouder horeca, het kasstelsel en het boekenonderzoek op Beverwijk.

Waar het in de praktijk misgaat, is aan de personeelskant. In een restaurant krijgt het personeel structureel dingen die niet op het loonstrookje staan: fooien, maaltijden, consumpties en korting. Voor alle vier bestaat een aparte regel, en van drie van de vier is die regel recent veranderd. De Belastingdienst nam in 2025 een standpunt in over fooien dat tegen de gangbare aanname ingaat, het normbedrag voor maaltijden is per 2026 verhoogd, de vrije ruimte van de werkkostenregeling is per 2026 anders, en de vrijstelling voor personeelskorting staat op de nominatie om te verdwijnen.

Fooien: de werkgever die verdeelt, is meestal niet inhoudingsplichtig

Het aandeel contant geld in een restaurant is de afgelopen jaren ingestort. Fooien komen nu grotendeels binnen via de pin: de gast tikt een bedrag boven de rekening aan, dat bedrag komt op de rekening van de zaak, en de werkgever verdeelt het aan het eind van de week of de maand onder de ploeg. Vrijwel elke restauranthouder gaat er dan van uit dat hij daarmee loon uitbetaalt en dus loonheffingen moet inhouden.

Dat is in de regel niet het geval. De Kennisgroep loonheffing algemeen van de Belastingdienst kreeg in 2025 precies deze vraag voorgelegd — is de werkgever inhoudingsplichtig voor fooien die door een aangewezen werknemer onder het personeel van een restaurant worden uitgedeeld? — en het antwoord was nee. Er is sprake van loon van derden, waarvoor de werkgever niet inhoudingsplichtig is; de werknemer geeft het werkelijke bedrag zelf op in zijn aangifte inkomstenbelasting.

De redenering is de moeite waard, omdat zij ook vertelt wanneer het wél misgaat. Fooien komen civielrechtelijk toe aan de werknemers en niet aan de werkgever. Ook al administreert en verdeelt de werkgever ze, hij handelt daarbij slechts als houder in enge zin: hij heeft geen eigendomsrecht en geen beschikkingsbevoegdheid over dat geld. Het feit dat het bedrag even over zijn bankrekening loopt, maakt het nog niet tot loon dat hij verstrekt.

Dat fooien loon van derden zijn, staat daarbij niet ter discussie: de gast geeft ze als tegenprestatie voor werkzaamheden die de ontvanger in zijn hoedanigheid van werknemer heeft verricht. Ze zijn dus belast — alleen niet via jouw loonaangifte.

Twee situaties waarin je wél moet inhouden

1. Je houdt de fooien (deels) zelf. Zodra de werkgever de fooien voor zichzelf houdt of ze — al dan niet ten onrechte — ten eigen bate aanwendt, verschuift de positie en ontstaat er wel inhoudingsplicht.

2. Je hebt bij het vaststellen van het loon rekening gehouden met fooien. Spreek je met je personeel af dat het loon deels uit fooien bestaat, dan behoort het bedrag waarmee bij die vaststelling rekening is gehouden tot het loon waarover je moet inhouden. Schatten werkgever en werknemer dat bedrag samen hoger in, dan geldt het hogere bedrag.

Die tweede situatie is de valkuil in deze branche. De horeca-cao regelt niets over fooien, dus in de standaardsituatie is er geen bedrag waarmee rekening is gehouden en hoef je niets in te houden. Maar betaal je een medewerker onder het cao-loon of onder het wettelijk minimumloon met het argument dat "de fooien het wel aanvullen", dan heb je bij het vaststellen van het loon per definitie rekening gehouden met fooien. De hele fooienstroom verschuift dan naar de loonsfeer — met naheffing, en met een discussie over het minimumloon erbovenop. Wie het volledige cao-loon betaalt en de fooien puur doorgeeft, houdt de twee gescheiden.

En de btw op fooien?

Over een vrijwillige fooi hoef je geen btw af te dragen. Zij is geen vergoeding voor een prestatie van de onderneming maar een gift van de gast aan het personeel, en dat is in de horeca gebruikelijk. Zodra de fooi echter niet vrijwillig is, verandert dat volledig: een verplichte bedieningstoeslag, een servicetoeslag of een automatisch bijgeteld percentage bij grote gezelschappen is gewoon onderdeel van de vergoeding voor de maaltijd. Dat bedrag is omzet en draagt het tarief van de onderliggende prestatie — je haalt de btw er dus uit het totaalbedrag uit, tegen het tarief dat op de bijbehorende consumptie van toepassing is.

De praktische consequentie zit in je kassa-instellingen. Een "tip"-knop die het bedrag als vrijwillige fooi wegschrijft en een servicetoeslag die als omzetregel meeloopt, moeten twee verschillende dingen zijn in je kassasysteem. Staan ze op één hoop, dan draag je btw af over geld dat niet van jou is, of juist niet over geld dat dat wel is.

Personeelsmaaltijden: € 4,05 per maaltijd in 2026

In vrijwel elk restaurant eet het personeel mee. Fiscaal is dat loon in natura, en het wordt niet gewaardeerd op wat de maaltijd jou kost maar op een vast normbedrag. Dat normbedrag is voor 2026 vastgesteld op € 4,05 per maaltijd; in 2025 was het € 3,95. Het geldt per maaltijd, ongeacht of het om een ontbijt, een lunch of een diner gaat en ongeacht de werkelijke kostprijs — het driegangenmenu dat een kok na sluitingstijd voor het personeel maakt, telt voor hetzelfde bedrag als een broodje.

Betaalt de werknemer zelf mee, dan komt zijn bijdrage in mindering. Rekent je personeel € 2,50 per maaltijd af, dan resteert € 1,55 als loon. Is de eigen bijdrage gelijk aan of hoger dan € 4,05, dan blijft er niets over om te belasten — en dat is de eenvoudigste manier om de hele post uit je administratie te houden.

De uitzondering die in de horeca juist vaak van toepassing is

Het normbedrag geldt alleen als het zakelijke karakter van de maaltijd bijkomstig is. Is dat zakelijke karakter van meer dan bijkomstig belang, dan is de maaltijd volledig onbelast. Dat is bijvoorbeeld het geval bij overwerk, bij koopavonden en bij dienstreizen — situaties waarin de werknemer door het werk niet thuis kan eten tussen ongeveer 17.00 en 20.00 uur. Voor keuken- en bedieningspersoneel dat de avonddienst draait, is dat eerder regel dan uitzondering. Leg de rooster- en werktijden dus vast: zij zijn hier je onderbouwing.

Voor consumpties op de werkplek geldt weer iets anders. Koffie, thee, fruit, gebak en andere tussendoortjes van geringe waarde die tijdens werktijd worden verstrekt, zijn onbelast en hoef je niet te waarderen. Een maaltijd is dat nadrukkelijk niet. De grens tussen "consumptie" en "maaltijd" is in een keuken vager dan elders, en juist daarom loont het om vast te leggen wat je verstrekt.

Wat er overblijft, gaat door de vrije ruimte

Belaste personeelsmaaltijden verdwijnen niet vanzelf: je wijst ze aan als eindheffingsloon en brengt ze onder in de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Die vrije ruimte bedraagt in 2026 2,00% over de eerste € 400.000 van de fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere. Ga je eroverheen, dan betaal je als werkgever 80% eindheffing over het bedrag boven de vrije ruimte.

Reken dat een keer door voor een restaurant, want de uitkomst verrast. Bij een loonsom van € 400.000 heb je € 8.000 aan vrije ruimte. Een team dat samen 4.000 personeelsmaaltijden per jaar eet waarvoor niets wordt afgerekend en waarbij het zakelijke karakter bijkomstig is, verbruikt daarvan al ruim € 16.000 — het dubbele. En dan moeten het kerstpakket, de personeelsuitjes en de kerstborrel nog. In een loonintensieve branche met een relatief lage loonsom per medewerker is de vrije ruimte krap, en personeelsmaaltijden zijn de post die haar het snelst opeet.

Er zijn twee uitwegen en ze zijn allebei administratief: laat het personeel een eigen bijdrage van € 4,05 betalen (dan is er geen loon), of onderbouw dat het zakelijke karakter meer dan bijkomstig is (dan is de maaltijd vrijgesteld en raakt hij de vrije ruimte niet). Beide vragen dat je bijhoudt wat er is verstrekt en aan wie. De volledige systematiek van de werkkostenregeling — gerichte vrijstellingen, nihilwaarderingen, de gebruikelijkheidstoets en de afrekening — staat op Nieuwegein.

De btw-kant: de kantineregeling en de grens van € 227

Naast de loonheffing loopt er een tweede spoor, en dat wordt in restaurants vrijwel altijd vergeten. Het verstrekken van eten en drinken aan je eigen personeel is voor de btw in beginsel een belaste prestatie. Zolang je personeel een normale prijs betaalt, is dat gewoon omzet en is er niets aan de hand. Verstrek je gratis of met korting, dan komt het Besluit uitsluiting aftrek in beeld en moet je de eerder afgetrokken btw deels corrigeren.

Voor kantineverstrekkingen bestaat daarvoor een eigen rekenmethode. Je neemt de aanschafkosten van het verstrekte eten en drinken exclusief btw, telt daar een opslag van 25% bij op, trekt de bedragen af die je personeel er daadwerkelijk voor heeft betaald (inclusief btw), en deelt het restant door het aantal werknemers. Wat je overhoudt, is de bevoordeling per werknemer. Blijft die onder € 227 per werknemer per jaar, dan hoef je niets te doen. Komt zij erboven, dan corrigeer je 9% btw over de bevoordeling in de laatste aangifte van het jaar.

Twee dingen om te onthouden. Ten eerste is die € 227 een alles-of-niets-drempel en geen vrijstelling: overschrijd je haar, dan correspondeert de correctie met de hele bevoordeling en niet alleen met het meerdere. Ten tweede telt de kantinebevoordeling samen met je overige personeelsvoorzieningen — kerstpakketten, personeelsuitjes, fietsen — voor de toets aan die grens. Het is dus één jaarlijkse berekening per werknemer over alles wat je verstrekt, en niet een losse toets per soort verstrekking. De bredere werking van het BUA, ook richting relatiegeschenken, is uitgewerkt op Bunschoten-Spakenburg.

Personeelskorting: nu nog vrijgesteld, per 2027 waarschijnlijk niet meer

Veel restaurants geven hun personeel korting als het buiten diensttijd komt eten, of laten medewerkers met korting bestellen. Daarvoor bestaat een gerichte vrijstelling voor korting op branche-eigen producten: onbelast tot 20% van de waarde in het economische verkeer, met een maximum van € 500 per werknemer per jaar. Blijf je binnen beide grenzen, dan raakt de korting je vrije ruimte niet.

Let op: dit is aangekondigd beleid, geen vaststaand recht

Het kabinet maakte op 12 juni 2026 bekend dat het deze afzonderlijke vrijstelling wil laten vervallen per 1 januari 2027, als een van de dekkingsmaatregelen van het energiepakket en met vereenvoudiging van de werkkostenregeling als motief. Werkgevers zouden de korting daarna nog wel kunnen geven, maar dan ten laste van de vrije ruimte. Op het moment van schrijven is dit een voornemen dat nog in wetgeving moet worden vastgelegd en door Tweede en Eerste Kamer moet. Behandel het dus als een risico waarop je begroting en je arbeidsvoorwaarden voorbereid moeten zijn, en niet als een feit — en toets de stand van zaken bij het opstellen van je begroting voor 2027.

Wat een gespecialiseerde boekhouder hiervoor doet

Dit is geen advieswerk achteraf maar inrichtingswerk vooraf. Een kantoor dat de branche kent, doet in de praktijk vijf dingen:

De overige loonzaken van een restaurant — het aanmelden als inhoudingsplichtige, de cao- en pensioentoets, de lage en hoge WW-premie bij oproep- en seizoenscontracten — staan op Veldhoven. Werk je met ingeleend personeel, dan komt de inlenersaansprakelijkheid erbij; zie boekhouder uitzendbureau. En moet je afscheid nemen van personeel, dan is de transitievergoeding en de voorziening daarvoor uitgewerkt op Zwijndrecht.

Wat kost een boekhouder voor een restaurant?

Tarieven hangen vooral af van de omvang van de loonadministratie, en die is in deze branche de grootste kostenpost. Indicatief:

SituatieIndicatie per maand
Eenmanszaak, lunchroom zonder personeel€ 95 – € 185
Restaurant met 5 tot 15 medewerkers€ 225 – € 450
Restaurant in BV-vorm, jaarrekening en deponering€ 350 – € 700
Meerdere vestigingen of holdingstructuur€ 550 – € 1.100

De loonadministratie wordt meestal apart afgerekend per loonstrook. Vraag bij een offerte expliciet of de jaarlijkse WKR-afrekening en de kantineberekening erin zitten — dat zijn precies de twee posten die er in een standaardabonnement buiten vallen en die in deze branche het vaakst tot een naheffing leiden. Een bredere vergelijking staat in wat kost een boekhouder.

Aanbevolen boekhoudpakket

Asperion

Veel boekhouders in de horeca werken met Asperion. Het pakket koppelt met kassasystemen en verwerkt de dagomzet per btw-tarief, zodat de splitsing tussen omzet, fooien en een verplichte bedieningstoeslag al bij het inlezen goed staat in plaats van achteraf te moeten worden uitgezocht.

Bekijk Asperion →

Veelgestelde vragen over een boekhouder voor een restaurant

Moet ik loonheffing inhouden over de pinfooien die ik onder mijn personeel verdeel?

In de regel niet. De Belastingdienst nam in 2025 het standpunt in dat er sprake is van loon van derden waarvoor de werkgever niet inhoudingsplichtig is, ook niet wanneer hij de fooien administreert en verdeelt: hij is daarbij slechts houder in enge zin en heeft geen eigendom of beschikkingsmacht over dat geld. De werknemer geeft het werkelijke bedrag zelf op in zijn aangifte inkomstenbelasting.

Wanneer moet ik dan wél loonheffing over fooien inhouden?

In twee situaties. Ten eerste als je de fooien geheel of gedeeltelijk voor jezelf houdt of ze ten eigen bate aanwendt. Ten tweede als je bij het vaststellen van het loon rekening hebt gehouden met fooien — bijvoorbeeld door onder het cao-loon te betalen omdat de fooien dat aanvullen. Dan behoort het bedrag waarmee rekening is gehouden tot het loon, en als werkgever en werknemer dat samen hoger schatten, geldt het hogere bedrag.

Moet ik btw afdragen over fooien?

Over een vrijwillige fooi niet: die is geen vergoeding voor een prestatie van de onderneming maar een gift van de gast aan het personeel, en dat is in de horeca gebruikelijk. Een verplichte bedieningstoeslag of servicetoeslag is wél onderdeel van de vergoeding voor de maaltijd. Dat bedrag is omzet en draagt het tarief van de onderliggende consumptie, dus daar haal je de btw uit.

Wat is het normbedrag voor een personeelsmaaltijd in 2026?

€ 4,05 per maaltijd (in 2025 was dat € 3,95). Het bedrag geldt per maaltijd, ongeacht of het om ontbijt, lunch of diner gaat en ongeacht de werkelijke kosten. Een eigen bijdrage van de werknemer komt erop in mindering; betaalt hij € 4,05 of meer, dan is er geen belast loon.

Wanneer is een personeelsmaaltijd helemaal onbelast?

Als het zakelijke karakter van meer dan bijkomstig belang is. Dat speelt bij overwerk, bij koopavonden en bij dienstreizen — situaties waarin de werknemer door het werk niet thuis kan eten, in de praktijk tussen ongeveer 17.00 en 20.00 uur. Voor personeel dat de avonddienst draait, is dat vaak de normale situatie. Leg de werk- en roostertijden vast, want die vormen je onderbouwing.

Hoeveel vrije ruimte heb ik in 2026 en wat kost overschrijding?

De vrije ruimte bedraagt in 2026 2,00% over de eerste € 400.000 van de fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere. Over het bedrag dat je daarboven aan eindheffingsloon aanwijst, betaal je als werkgever 80% eindheffing. In een loonintensieve branche is die ruimte krap, en personeelsmaaltijden zijn doorgaans de post die haar het snelst opeet.

Hoe werkt de kantineregeling voor de btw?

Je neemt de aanschafkosten van het verstrekte eten en drinken exclusief btw, telt daar 25% opslag bij op, trekt de bedragen af die je personeel er daadwerkelijk voor heeft betaald inclusief btw, en deelt het restant door het aantal werknemers. Komt die bevoordeling boven € 227 per werknemer per jaar, dan corrigeer je 9% btw over de bevoordeling in de laatste aangifte van het jaar. De grens werkt alles-of-niets en telt samen met je andere personeelsvoorzieningen.

Mag ik mijn personeel belastingvrij korting geven op eten in mijn eigen zaak?

Op dit moment wel, via de gerichte vrijstelling voor korting op branche-eigen producten: onbelast tot 20% van de waarde in het economische verkeer, met een maximum van € 500 per werknemer per jaar. Het kabinet maakte op 12 juni 2026 bekend die vrijstelling per 1 januari 2027 te willen laten vervallen, waarna de korting ten laste van de vrije ruimte zou komen. Dat is nog een voornemen dat door Tweede en Eerste Kamer moet, dus behandel het als risico bij je begroting voor 2027 en toets de actuele stand.

🍽 Een boekhouder die de restaurantbranche kent

Vergelijk vrijblijvend boekhouders en administratiekantoren met ervaring in restaurants en eetcafés — kantoren die weten wanneer een fooi loon wordt en wanneer een personeelsmaaltijd je vrije ruimte opeet.

Vergelijk boekhouders →

Op zoek naar een boekhouder voor je restaurant?

Gratis en vrijblijvend offertes van boekhouders die de horeca kennen — van fooienverdeling en personeelsmaaltijden tot de btw-mix en de kasadministratie.

Start vergelijken →