In bijna elke onderneming spreek je eerst een prijs af en lever je daarna. Hier is het omgekeerd: de wet geeft je ten hoogste zes werkdagen, de prestatie is daarna onomkeerbaar, en pas dan blijkt wie de rekening draagt en voor welk deel.
Een uitvaartonderneming verkoopt een dienst die niemand vooraf vergelijkt, aan een klant die je nooit eerder zag, in een week waarin die klant geen enkele beslissing wil nemen. Dat is de commerciële kant. De administratieve kant is scherper en wordt zelden uitgeschreven: in vrijwel elke andere branche kies je je klant en bepaal je daarna je prijs; hier staat de prestatie binnen een wettelijke termijn vast, en pas daarna blijkt wie betaalt en voor welk deel.
Die omkering heeft drie lagen, en alle drie staan ze in de wet in plaats van in je contract. De Wet op de lijkbezorging bepaalt binnen hoeveel dagen je moet hebben geleverd. Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt welk deel van je nota een vordering op de nalatenschap is en welk deel niet. En zodra je iemand laat vooruitbetalen voor een uitvaart die nog jaren weg is, bepaalt de Wet op het financieel toezicht of je nog ondernemer bent of inmiddels verzekeraar.
De btw-kant van deze branche is op deze site al volledig uitgewerkt en wordt hier niet herhaald: de vrijstelling van artikel 11, eerste lid, onderdeel h, van de Wet op de omzetbelasting 1968 voor “de diensten door lijkbezorgers”, het verlies van het aftrekrecht dat daar tegenover staat, het gemengde bedrijf met bloemwerk, monumenten en catering, de pro rata met herrekening na afloop van het jaar, de doorlopende post en de uitgifte van grafrechten — zie Driehuis, met Nunspeet voor de begraafplaatskant. Deze pagina gaat over de drie lagen die daar niet staan: de klok, de debiteur en de vergunninggrens.
Vrijwel elk bedrijf bepaalt zelf zijn doorlooptijd. Een aannemer levert op in maanden, een adviseur in weken, een webshop in dagen — en als het misloopt, schuift de levering op. In deze branche kan dat niet, omdat de termijn een wettelijke is.
“Begraving of crematie geschiedt niet eerder dan 36 uren na het overlijden en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden.”
— artikel 16 van de Wet op de lijkbezorging
Twee grenzen in één volzin, en ze werken tegen elkaar in: je mag niet te snel en je mag niet te laat. Afwijken kan, maar niet door jou. Artikel 17, eerste lid, geeft die bevoegdheid aan de burgemeester van de gemeente waar het lijk zich bevindt, en alleen na een arts te hebben gehoord; voor een begraving of crematie binnen 36 uur geeft hij geen toestemming dan in overeenstemming met de officier van justitie. Tegen dat besluit staat op grond van het tweede lid binnen 24 uur beroep open op de commissaris in de provincie, die daarop onmiddellijk beslist — en de wet voegt daar met zoveel woorden aan toe dat de Algemene wet bestuursrecht niet van toepassing is. Dat is geen procedure waarop je een planning bouwt.
Daarnaast is er een document zonder welke er niets gebeurt. Artikel 11 bepaalt dat geen begraving of crematie geschiedt zonder schriftelijk verlof van de ambtenaar van de burgerlijke stand, dat kosteloos wordt afgegeven en waarvan het formulier door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is vastgesteld. Kosteloos, maar niet vanzelf: het verlof is de spil waar de hele uitvoering op draait, en het moet er zijn binnen diezelfde termijn.
Een uitvaartonderneming heeft onderhanden werk met een doorlooptijd van dagen in plaats van maanden, en dat klinkt eenvoudiger dan het is. De kostprijs wordt in die week vrijwel volledig onomkeerbaar gemaakt: rouwvervoer, opbaring en koeling, de aula, het drukwerk, de bloemen, de catering, en de nota van het crematorium of de begraafplaats. Een deel daarvan koop je in bij derden die pas weken later factureren — vaak nadat jouw nota aan de nabestaanden al de deur uit is. Wie met vaste pakketprijzen werkt, draagt dat calculatieverschil zelf.
Praktisch betekent dat drie dingen. Ten eerste: op de balansdatum staan er dossiers waarvan de prestatie is geleverd en de inkoopfacturen nog niet binnen zijn — dat is een nog te ontvangen last, geen onderhanden werk, en hem vergeten maakt het resultaat van december structureel te mooi. Ten tweede: de nacalculatie moet per dossier kunnen, niet per maand, anders zie je nooit welk pakket verliesgevend is. Ten derde: de volgorde van je vastlegging is omgekeerd aan die van andere branches — de opdracht wordt mondeling gegeven in een gesprek aan een keukentafel, en de schriftelijke bevestiging komt erna. Over het in de winst nemen van onderhanden werk naar voortgang, zie Stadskanaal.
Nu de vraag die deze branche echt apart zet. Je hebt geleverd. Wie is de debiteur?
Het antwoord begint niet bij je opdrachtbevestiging maar bij artikel 18, eerste lid, van de Wet op de lijkbezorging. Daar staat dat in de lijkbezorging wordt voorzien door degene die het verlof van artikel 11 aanvraagt, “dan wel door degene, die redelijkerwijze geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden”. Dat is een feitelijke toets, geen handtekening. Wie de regie neemt, is daarmee degene die in de lijkbezorging voorziet — ook als er nooit iets is ondertekend, en ook als een andere nabestaande dat later betwist. Datzelfde lid voegt toe dat de lijkbezorging geschiedt overeenkomstig de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden — dus ook de inhoud van je opdracht wordt deels bepaald door iemand die niet aan tafel zit.
En dan de bepaling die bepaalt hoeveel van je nota ergens op verhaald kan worden. Artikel 4:7, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek somt de schulden van de nalatenschap op. Onderdeel b luidt:
“de kosten van lijkbezorging, voor zover zij in overeenstemming zijn met de omstandigheden van de overledene”
— artikel 4:7, eerste lid, onderdeel b, van het Burgerlijk Wetboek
Lees de staart van die zin nog een keer. Je vordering is een schuld van de nalatenschap voor zover de kosten passen bij de omstandigheden van de overledene — en voor het deel daarboven is zij dat dus niet. Het tweede lid van hetzelfde artikel zet daar een rangorde bij: de schulden van onderdeel a tot en met e worden met voorrang voldaan, en lijkbezorgingskosten staan in onderdeel b. Ontbreken de schulden van onderdeel f, dan worden zelfs eerst a tot en met c voldaan en daarna pas d, e en g.
Uit één opdracht ontstaan daardoor twee vorderingen met een verschillende zekerheid. Het deel dat past bij de omstandigheden van de overledene is een nalatenschapsschuld in de hoogste voorrangsgroep — een uitzonderlijk sterke positie, beter dan die van vrijwel elke andere leverancier. Het deel daarboven is dat niet, en leunt volledig op de persoonlijke draagkracht van de nabestaande die de opdracht gaf.
Dat is precies omgekeerd aan de commerciële reflex. De basis-uitvaart is je best gezekerde omzet; de meerprijs — de ruimere aula, de extra volgauto's, de uitgebreide catering, de advertentie, het zwaardere monument — is je slechtst gezekerde omzet, en juist daar zit de marge. En wat die grens bepaalt, “de omstandigheden van de overledene”, is geen bedrag dat je kunt opzoeken: het blijkt uit het inkomen, het vermogen en de leefwijze van iemand die je nooit hebt ontmoet, en je leert het in een gesprek van anderhalf uur met mensen die net iemand hebben verloren.
De administratieve consequentie is concreet en goedkoop: leg bij het dossier vast wie de opdracht gaf en in welke hoedanigheid, en leg bij elke meerprijs boven het basispakket vast dat die uitdrukkelijk is gevraagd door die persoon. Dat stuk is achteraf niet te maken, en het is het enige dat het onbevoorrechte deel van je vordering draagt. Over wat je daarna wel en niet moet doen met een onbetaalde nota — en waarom crediteren hier de verkeerde route is, omdat de prestatie wél is verricht — zie Maassluis.
Komt er helemaal niemand in actie, dan treedt de overheid in. Artikel 20 verplicht degene die het lijk onder zijn berusting heeft — in de praktijk vaak een zorginstelling of een uitvaartonderneming — om de burgemeester te waarschuwen, uiterlijk op de derde dag na het overlijden. Dat is een eigen termijn, korter dan die van artikel 16, en zij rust op jou zodra niemand anders maatregelen neemt. Daarna draagt de burgemeester op grond van artikel 21 zelf zorg voor de lijkbezorging.
Artikel 22 regelt wie dat uiteindelijk betaalt: de kosten komen ten laste van de gemeente, en voor zover zij niet kunnen worden gedekt uit bij de overledene gevonden goederen of gelden, kan de gemeente ze verhalen op de nalatenschap en, bij ongenoegzaamheid daarvan, op de bloed- en aanverwanten die op grond van de artikelen 392 tot en met 396 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud verplicht zouden zijn geweest. Let op één precisiepunt dat vaak wordt misgelezen: hetzelfde artikel noemt daarnaast “de werkgever indien en voor zover kosten van de lijkbezorging op grond van artikel 720, eerste lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek voor diens rekening komen” — en artikel 7:720 BW gaat over de zeevarende die overlijdt gedurende de dienst aan boord of aan de wal in verband met die dienst. Het is dus geen algemene werkgeversaansprakelijkheid voor uitvaartkosten, maar een maritieme. Wie in een checklist “de werkgever kan aansprakelijk zijn” leest zonder dat artikelnummer op te zoeken, trekt die conclusie te breed. De werkgeverskant die wél algemeen is, is fiscaal en niet civiel: de onbelaste overlijdensuitkering in de loonheffing, uitgewerkt op Wormer.
Dan de vraag waar deze pagina voor is gemaakt. Steeds meer uitvaartondernemingen bieden een uitvaartplan aan: de klant legt bij leven vast wat hij wil, betaalt dat nu af, en jij verzorgt het straks. Commercieel aantrekkelijk — je legt een klantrelatie vast en je krijgt het geld vooruit. Dat vooruitontvangen bedrag is geen omzet maar een verplichting op de balans tot je hebt geleverd; dat deel staat op Driehuis.
De vraag die daar wordt gesteld maar niet beantwoord, is of je daarmee een verzekering bent gaan verkopen. Het antwoord staat in twee artikelen die elk één volzin lang zijn.
“Verzekering is een overeenkomst waarbij de ene partij, de verzekeraar, zich tegen het genot van premie jegens haar wederpartij, de verzekeringnemer, verbindt tot het doen van een of meer uitkeringen, en bij het sluiten der overeenkomst voor partijen geen zekerheid bestaat, dat, wanneer of tot welk bedrag enige uitkering moet worden gedaan, of ook hoe lang de overeengekomen premiebetaling zal duren.”
— artikel 7:925, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek
De reflex van elke ondernemer is hier: maar bij een uitvaart is er geen onzekerheid — iedereen gaat dood. Dat is waar, en het helpt niet. Lees de opsomming nauwkeurig: de onzekerheid mag bestaan over dat, wanneer of tot welk bedrag. Dat zijn alternatieven, geen cumulatieve eisen. Bij een uitvaart is “dat” inderdaad zeker — maar “wanneer” is dat niet, en dat is al genoeg. Je weet niet of je over één jaar of over dertig jaar moet presteren, en dat verschil is precies het risico dat je op je neemt.
Blijft de tweede uitweg: wij keren niets uit, wij leveren een dienst. Die uitweg is dichtgezet door het artikel dat er direct op volgt.
“Onder uitkering is begrepen een prestatie anders dan in geld.”
— artikel 7:926, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek
Dat is de scherpste vondst van dit onderwerp: de zin waarmee een uitvaartondernemer zou willen aantonen dat hij niet verzekert, is letterlijk de zin waarmee de wet het begrip uitkering definieert. Een uitvaart in natura leveren is een uitkering. Samen met artikel 7:925 maken die twee volzinnen van een afgekocht uitvaartplan een verzekeringsovereenkomst.
Daarna is het toezichtrecht kort. De Wet op het financieel toezicht definieert in artikel 1:1 een natura-uitvaartverzekering als “een verzekering in verband met de verzorging van de uitvaart van een natuurlijke persoon waarbij de verzekeraar zich verbindt tot het leveren van een prestatie die niet tevens inhoudt het doen van een geldelijke uitkering”, en een natura-uitvaartverzekeraar als “degene die, geen levensverzekeraar zijnde, zijn bedrijf maakt van het sluiten van natura-uitvaartverzekeringen voor eigen rekening en het afwikkelen van die natura-uitvaartverzekeringen”. En artikel 2:48, eerste lid, trekt daar de streep:
“Het is een ieder met zetel in Nederland verboden zonder een daartoe door de Nederlandsche Bank verleende vergunning het bedrijf uit te oefenen van levensverzekeraar, natura-uitvaartverzekeraar of schadeverzekeraar met beperkte risico-omvang.”
— artikel 2:48, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht
Een ieder. Niet “iedere financiële onderneming” en niet “iedere verzekeraar” — een ieder met zetel in Nederland. Een uitvaartonderneming met drie medewerkers valt onder dezelfde volzin als een levensverzekeraar.
Het venijn zit in de woorden niet tevens in de definitie. Wat je in de overeenkomst hebt opgeschreven over wat de klant krijgt, bepaalt onder welk verbod je valt — en dat is een clausule die jij zelf formuleert, jaren voordat een toezichthouder meekijkt.
| Wat je belooft bij overlijden | Wat je daarmee bent | Welk verbod je raakt |
|---|---|---|
| Een uitvaart in natura, en géén geld | Natura-uitvaartverzekeraar | Artikel 2:48, eerste lid, Wft — vergunning van De Nederlandsche Bank |
| Een geldbedrag (of natura én geld) | Levensverzekeraar — de definitie van natura-uitvaartverzekering eist dat de prestatie niet tevens een geldelijke uitkering inhoudt | Artikel 2:48, eerste lid, Wft — zwaarder regime, geen kleine-vrijstelling voor natura |
| Het geld terug op verzoek, bijvoorbeeld bij opzeggen of verhuizen | Iemand die opvorderbare gelden van het publiek aantrekt en ter beschikking heeft | Artikel 3:5, eerste lid, Wft — zie Landsmeer |
Drie keer dezelfde vooruitbetaling, drie keer een ander verbod. De eerste twee verschillen door één bijwoord in de overeenkomst; de derde valt onder een verbod dat niet eens over verzekeren gaat. En bij die derde is er nog een staart: artikel 3:5 verbiedt ook het ter beschikking hebben van zulke gelden, zodat je in overtreding bent zolang het geld er staat, niet alleen op het moment dat je het aannam.
Op dit punt wijst vrijwel iedereen naar de vrijstelling voor kleine verzekeraars, en die bestaat ook echt: artikel 1e van de Vrijstellingsregeling Wft stelt natura-uitvaartverzekeraars vrij van artikel 2:48, eerste lid. Maar het zijn zes cumulatieve voorwaarden, en voor een uitvaartonderneming struikelt het op de vijfde.
| Voorwaarde (artikel 1e, eerste lid) | Wat dat in de praktijk betekent | |
|---|---|---|
| a | Jaarlijkse bruto geboekte premie-inkomsten niet meer dan € 2.200.000 | Een omzetbegrip dat je apart moet bijhouden: de premies, niet de uitvaartomzet |
| b | Technische voorzieningen, berekend overeenkomstig titel 9, afdeling 15, van Boek 2 BW, niet meer dan € 10.700.000 | Je moet een verzekeringstechnische voorziening berekenen volgens de jaarrekeningafdeling voor verzekeraars — een post die in de administratie van een uitvaartonderneming niet voorkomt |
| c | Niet behorend tot een groep met technische voorzieningen boven € 26.600.000, of waarvan een verzekeraar deel uitmaakt | Een groepstoets: een holdingstructuur kan de vrijstelling wegnemen |
| d | Geen herverzekeringsactiviteiten boven € 600.000 premie of € 2.700.000 voorzieningen, en niet meer dan 10% van premie of voorzieningen | Herverzekeren om het risico af te dekken kan je de vrijstelling kosten |
| e | Die geen ander bedrijf uitoefenen dan het natura-uitvaartverzekeringsbedrijf, met uitzondering van handelsactiviteiten die daaruit voortvloeien en natura-uitvaartherverzekering | Hier wringt het. Een uitvaartonderneming die ook gewoon uitvaarten verzorgt voor niet-verzekerde klanten, oefent een ander bedrijf uit |
| f | Geen verzekeringen met een dekking van meer dan € 14.000 per overlijdensgeval | Een harde bovengrens per geval, onafhankelijk van je omzet |
Onderdeel e is de verrassing, en het is het soort bepaling dat je alleen vindt door de regeling zelf te lezen. De vrijstelling is geschreven voor de kleine, op zichzelf staande uitvaartvereniging die niets anders doet dan natura-uitvaartverzekeringen sluiten en afwikkelen. Zij is niet geschreven voor een uitvaartonderneming die dagelijks uitvaarten verzorgt en daar een afkoopplan naast zet. Die onderneming oefent een ander bedrijf uit, en of de uitzondering voor “handelsactiviteiten die voortvloeien uit het natura-uitvaartverzekeringsbedrijf” ver genoeg reikt, is precies de vraag die je vooraf beantwoord wilt hebben. De grens loopt langs de verhouding tussen twee omzetstromen in je eigen grootboek — en dus langs een inrichtingskeuze die je maakt bij het openen van de rekeningen, niet bij het opstellen van de jaarrekening. Met andere woorden: de kleine-vrijstelling past niet automatisch op het kleine bedrijf waarvoor zij lijkt te zijn bedoeld.
Een doorlopende informatieplicht op elk document. Het derde lid verplicht een vrijgestelde natura-uitvaartverzekeraar om binnen zes maanden nadat de vrijstelling van toepassing wordt eenmalig alle verzekeringnemers te informeren dat hij niet meer onder prudentieel toezicht van De Nederlandsche Bank staat — en daarnaast om dat te vermelden “bij ieder aanbod voor het sluiten van een verzekering, in reclame-uitingen en documenten waarin een dergelijk aanbod in het vooruitzicht wordt gesteld, in andere precontractuele informatie aan aspirant-verzekeringnemers en in de verzekeringovereenkomst”. Dat is een vaste regel in élke offerte, élke brochure en élk contract.
Een meldplicht bij wijzigingen. Het vierde lid verplicht je De Nederlandsche Bank in kennis te stellen van elke verandering in je situatie die relevant is voor de toepassing van de vrijstelling. Je eigen cijfers zijn daarmee een meldingsgrond.
Een drie-jaarstest die asymmetrisch werkt. Worden de bedragen van onderdeel a tot en met d drie achtereenvolgende jaren overschreden, dan vervalt de vrijstelling met ingang van het vierde jaar. Terugkrijgen kost óók drie jaar: zij is pas opnieuw van toepassing als je gedurende drie achtereenvolgende jaren weer aan de eisen hebt voldaan. Eén uitschieter zet je er dus niet uit, maar een structurele groei wel — en dan voor minimaal drie jaar.
En artikel 3:5 blijft staan. De Vrijstellingsregeling bepaalt dat vrijgestelde natura-uitvaartverzekeraars tevens zijn vrijgesteld van wat het Deel Prudentieel toezicht bepaalt — met uitzondering van de artikelen 3:5, 3:6, 3:7 en 3:20. Je ontkomt dus aan de vergunning en aan vrijwel het hele prudentiële regime, maar niet aan het verbod om opvorderbare gelden van het publiek aan te trekken. Bouw je in je afkoopplan een recht op teruggave in, dan ben je met vrijstelling en al terug bij de derde rij van de vorige tabel.
De route die buiten dit alles blijft, is de depotvariant: de klant legt zijn wensen vast, maar het geld blijft van hem — afgescheiden aangehouden, en pas bij overlijden verrekend tegen de dan geldende prijs. Dan neem je geen verplichting op je waarvan de omvang of het moment onzeker is, en is er dus geen verzekering. De prijs daarvoor is dat het geld niet jouw werkkapitaal is en ook niet jouw omzet: het staat afgescheiden en het moet daar aantoonbaar blijven staan. Wat op de balans een nadeel lijkt, is hier de hele grondslag van de constructie. Laat de vormgeving vóóraf toetsen: dit is geen keuze die je achteraf anders kunt boeken.
De maandelijkse verwerking is niet het punt. Wat je van een boekhouder in deze branche nodig hebt, hangt aan de drie lagen hierboven.
1. “Hoe beoordeelt u de inbaarheid van mijn debiteuren?” Een antwoord in de vorm van één percentage over de hele post is het verkeerde antwoord. In deze branche hoort de beoordeling per dossier en gesplitst naar het deel dat een nalatenschapsschuld is en het deel dat dat niet is.
2. “Wat staat er bij ons op de balans aan vooruitontvangen bedragen, en wat is de juridische grondslag daarvan?” Als het antwoord alleen een bedrag is en niet een constructie, is de vraag uit laag 3 nooit gesteld.
3. “Hoe boekt u de kosten van een dossier dat over de balansdatum heen loopt?” Hier wil je horen: nog te ontvangen lasten per dossier — niet “die komen volgend jaar”.
4. “Begroot u onze investeringen inclusief of exclusief btw?” Voor een grotendeels vrijgestelde onderneming is het antwoord inclusief, en een boekhouder die dat niet meteen zegt, rekent je investering structureel een vijfde te laag.
Deze branche vraagt geen bijzondere functionaliteit maar wel een bijzondere inrichting: een projectadministratie op dossierniveau in plaats van op klantniveau, een gescheiden grootboekrekening voor vooruitontvangen uitvaarten en afgekochte grafrechten, en — zodra er een afkoopplan in de markt staat — een omzetuitsplitsing waarmee je kunt aantonen welk deel van je bedrijf het verzekeringsdeel is en welk deel niet. Asperion is een online boekhoudpakket waarin je boekhouder in dezelfde omgeving meekijkt, met projectadministratie en een open BoekhoudAPI voor een koppeling met een uitvaartplanningspakket. Dat laatste is hier het punt: de gegevens die je nodig hebt ontstaan in je dossierbeheer, niet in het boekhoudpakket.
Een zelfstandige uitvaartverzorger zonder personeel zit in de regel in de onderste bandbreedte van de markttarieven; een uitvaartonderneming met een eigen uitvaartcentrum, personeel in onregelmatige diensten en een gemengde btw-positie zit daarboven, en een organisatie met een afkoopplan in de markt heeft een jaarrekening die inhoudelijk afwijkt van een gewone mkb-jaarrekening. Wat je gemiddeld voor een boekhouder betaalt staat op de pagina over boekhouderstarieven; wat de prijs hier vooral bepaalt, is of de btw-splitsing en de dossieradministratie goed staan. Beide zijn eenmalig inrichtingswerk dat elk jaar daarna tijd bespaart.
Overweeg je op termijn je onderneming te verkopen, dan is de omvang van je vooruitontvangen verplichtingen het eerste waar een koper naar kijkt: dat zijn uitvaarten die betaald zijn en nog moeten worden geleverd, tegen prijzen van jaren terug. Over garanties, vrijwaringen en due diligence bij een verkoop aan een derde, zie Bilthoven.
Dat kan heel goed zo zijn, en het is de belangrijkste vraag om vóóraf te stellen. Een afgekochte uitvaart is in de regel een verzekering: artikel 7:925 BW vraagt onzekerheid over dat, wanneer of tot welk bedrag — alternatieven, geen cumulatieve eisen — en bij een uitvaart is ‘dat’ zeker maar ‘wanneer’ niet. Dat de prestatie in natura is, helpt niet: artikel 7:926, eerste lid, bepaalt dat onder uitkering ook ‘een prestatie anders dan in geld’ is begrepen. Wie zijn bedrijf maakt van zulke overeenkomsten is natura-uitvaartverzekeraar, en artikel 2:48, eerste lid, Wft verbiedt dat zonder vergunning van De Nederlandsche Bank aan een ieder met zetel in Nederland. Laat de vormgeving toetsen voordat je zo'n plan in de markt zet.
Mogelijk niet, en om een reden die weinig mensen kennen. Artikel 1e van de Vrijstellingsregeling Wft stelt zes cumulatieve voorwaarden, en onderdeel e eist dat je geen ander bedrijf uitoefent dan het natura-uitvaartverzekeringsbedrijf. Een onderneming die dagelijks uitvaarten verzorgt voor niet-verzekerde klanten en daar een afkoopplan naast zet, oefent een ander bedrijf uit. De vrijstelling is geschreven voor de kleine, op zichzelf staande uitvaartvereniging. Daarnaast geldt een harde dekkingsgrens van € 14.000 per overlijdensgeval en moet je een technische voorziening berekenen volgens titel 9, afdeling 15, van Boek 2 BW — een post die in een gewone uitvaartadministratie niet bestaat.
Dat hangt af van welk deel van je nota het betreft, en daarom valt je vordering uiteen. Artikel 4:7, eerste lid, onderdeel b, BW merkt de kosten van lijkbezorging aan als schuld van de nalatenschap ‘voor zover zij in overeenstemming zijn met de omstandigheden van de overledene’, en het tweede lid geeft die schuld voorrang in de hoogste groep. Het deel dat daarboven uitkomt — in de praktijk vooral de meerprijzen boven een basisuitvaart — is géén nalatenschapsschuld en leunt volledig op de persoonlijke draagkracht van de opdrachtgever. Leg daarom bij elke meerprijs vast dat die uitdrukkelijk is gevraagd, en door wie.
Niet noodzakelijk degene die ondertekent. Artikel 18, eerste lid, van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat in de lijkbezorging wordt voorzien door degene die het verlof van artikel 11 aanvraagt, ‘dan wel door degene, die redelijkerwijze geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden’. Dat is een feitelijke toets: wie de regie neemt, voorziet in de lijkbezorging. Datzelfde lid schrijft bovendien voor dat de lijkbezorging geschiedt overeenkomstig de wens of de vermoedelijke wens van de overledene. Leg daarom in het dossier vast wie de opdracht gaf, in welke hoedanigheid, en waarop de uitgevoerde wens is gebaseerd.
Omdat de wet je een week geeft. Artikel 16 van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat begraving of crematie niet eerder dan 36 uur na het overlijden en uiterlijk op de zesde werkdag plaatsvindt. Je hele kostprijs wordt dus binnen die week onomkeerbaar, terwijl de inkoopfacturen van het crematorium, de begraafplaats, de drukker en de steenhouwer weken later komen — vaak nadat jouw nota al is verstuurd. Zonder nacalculatie per dossier zie je nooit welk pakket verliesgevend is, en op de balansdatum staan er dossiers met een geleverde prestatie en nog niet ontvangen facturen: dat is een nog te ontvangen last, geen onderhanden werk.
Dan ben je een gemengd bedrijf, en dat is in deze branche eerder regel dan uitzondering. Artikel 11, eerste lid, onderdeel h, van de Wet op de omzetbelasting 1968 stelt ‘de diensten door lijkbezorgers’ vrij — maar daarmee vervalt ook je recht op aftrek van voorbelasting, terwijl de belaste onderdelen dat recht juist wel geven. Je splitst je voorbelasting dan in drie groepen en rekent de algemene kosten pro rata toe, met een herrekening na afloop van het jaar. Begroot investeringen in het vrijgestelde deel inclusief btw. De volledige uitwerking staat op onze pagina over Driehuis.
Vergelijk vrijblijvend boekhouders en administratiekantoren met ervaring in uitvaartondernemingen, uitvaartcentra en zelfstandige uitvaartverzorging — gratis en zonder verplichtingen.
Vergelijk boekhouders →Gratis offertes van boekhouders die weten waarom er in je dossier een vastlegging van de omstandigheden van de overledene hoort te staan.
Start vergelijken →