Vianen: een bouwstad met een verhuisde provinciegrens

Vianen ligt op de zuidoever van de Lek, precies op het punt waar de A2 en de A27 elkaar bij knooppunt Everdingen kruisen. De stad kreeg in 1336 stadsrechten en was eeuwenlang een vrije heerlijkheid — bestuurlijk losgeweekt van het gewest eromheen, wat Vianen tot ver in de zeventiende eeuw een toevluchtsoord maakte voor wie elders problemen had. Die zelfstandigheid eindigde definitief op 1 januari 2019: sindsdien is Vianen onderdeel van de gemeente Vijfheerenlanden, en is het met gemeente en al van Zuid-Holland naar de provincie Utrecht verhuisd.

In de cijfers is Vianen een uitgesproken werkstad. Er wonen 17.079 mensen in 7.340 huishoudens, en er staan ongeveer 2.345 bedrijfsvestigingen ingeschreven: 25 procent zakelijke dienstverlening, 17 procent handel en horeca, 17 procent overheid, onderwijs en zorg, 16 procent nijverheid en energie en 10 procent vervoer, informatie en communicatie. Die laatste twee cijfers liggen boven wat je bij een plaats van deze omvang zou verwachten, en ze zijn te verklaren: op De Biezen, De Hagen en Gaasperwaard zit een dichte schil van bouw-, installatie-, afbouw- en transportbedrijven die werkt voor de hele Randstadzuidflank.

En aan de oostkant van de stad is sinds 2016 Hoef en Haag uit de klei gekomen: een nieuw dorp aan de Lek van uiteindelijk ongeveer 1.800 woningen, verdeeld over Dorpshart, Het Lint en De Erven, waarvan de laatste woningen begin 2026 zouden worden opgeleverd. Bijna allemaal grondgebonden woningen. Dat is geen toevallig detail, want grondgebonden woningen vallen in gevolgklasse 1 — en dat is precies de categorie waarmee de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen op 1 januari 2024 is begonnen.

Deze pagina gaat over die wet. Niet over het bouwtechnische deel, want daar gaat je kwaliteitsborger over, maar over wat de Wkb doet met je administratie, je liquiditeit en je balans. Dat is namelijk meer dan de meeste aannemers vermoeden, en op één punt precies het omgekeerde van wat zij aannemen.

In het kort

  • De Wkb heeft twee helften met een verschillend bereik. De publiekrechtelijke helft (melden, kwaliteitsborger) geldt sinds 1-1-2024 alleen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. De privaatrechtelijke helft — de wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek — geldt voor vrijwel elke aannemingsovereenkomst die je sindsdien sluit.
  • Een onvolledige bouwmelding kost je een maand. De termijn van vier weken begint opnieuw te lopen vanaf het moment dat je hem volledig hebt aangevuld.
  • Het opleverdossier is regelend recht. Je mág het contractueel beperken of zelfs uitsluiten — maar dan moet dat uitdrukkelijk in de aannemingsovereenkomst staan, en dan lever je ook je eigen bewijspositie in.
  • De 5% komt niet vrij door tijdsverloop. De notaris mag pas uitbetalen als hij een afschrift heeft van de brief waarin jíj je klant hebt gewezen op zijn recht het geld nog even vast te houden.

Twee helften met een verschillend bereik — hier gaat het het vaakst mis

De regels voor kwaliteitsborging zijn op 1 januari 2024 in werking getreden, tegelijk met de Omgevingswet, en gelden vooralsnog alleen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1: de laagste risicoklasse, waaronder grondgebonden woningen en kleinere bedrijfspanden vallen. De invoering voor verbouw is voorlopig uitgesteld en heeft nog geen definitieve startdatum; de reden die de minister daarvoor gaf is dat er onvoldoende zicht is op de effecten van verbouw onder kwaliteitsborging. Een brede evaluatie van de Wkb staat gepland voor 2027.

Dat uitstel heeft een misverstand veroorzaakt dat je in de regio Vianen bij elk tweede verbouwbedrijf hoort: “verbouw is uitgesteld, dus ik heb er niets mee te maken.” Dat klopt voor de helft, en de helft waar het niet voor klopt is juist de helft die je boeken raakt.

De Wkb bestaat namelijk uit twee delen die los van elkaar staan:

  • Een publiekrechtelijk deel: de bouwmelding, de private kwaliteitsborger, het borgingsplan en de gereedmelding. Dat deel staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving en geldt inderdaad alleen voor de meldingsplichtige bouwactiviteiten — op dit moment nieuwbouw in gevolgklasse 1.
  • Een privaatrechtelijk deel: vijf gewijzigde artikelen in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Dat zijn de waarschuwingsplicht (art. 7:754), het consumentendossier (art. 7:757a), de aansprakelijkheid na oplevering (art. 7:758), de informatieplicht over verzekering (art. 7:765a) en het opschortingsrecht van 5% (art. 7:768).

De waarschuwingsplicht, het consumentendossier en de aansprakelijkheid na oplevering gelden voor alle bouwactiviteiten waarvoor een aannemingsovereenkomst is gesloten, onafhankelijk van de gevolgklasse. Een aannemer die uitsluitend verbouwt, valt dus buiten de meldplicht en heeft geen kwaliteitsborger nodig — maar staat sinds 1 januari 2024 wél onder de zwaardere aansprakelijkheidsregel en moet wel degelijk nadenken over zijn opleverdossier. Precies de onderdelen waarvoor je een voorziening treft en een bewijsdossier aanlegt.

Overgangsrecht is hier het eerste wat je vaststelt.

De privaatrechtelijke wijzigingen gelden voor aannemingsovereenkomsten die op of na 1 januari 2024 zijn gesloten. Bij een project dat jaren loopt is de datum van de overeenkomst dus bepalend, niet de datum van de oplevering — en in een portefeuille met langlopende projecten lopen er daardoor twee regimes naast elkaar. Leg per project vast onder welk regime het valt; achteraf reconstrueren kost meer tijd dan het vooraf vastleggen.

De bouwmelding en de gereedmelding: twee termijnen die je planning bepalen

Voor een meldingsplichtige bouwactiviteit moet je uiterlijk vier weken voor de start van de bouw een bouwmelding doen bij het bevoegd gezag — en niet eerder dan een jaar vooraf. Die melding is meer dan een formaliteit. Er moeten onder meer in staan: wie de kwaliteitsborger is en met welk instrument voor kwaliteitsborging hij werkt, een risicobeoordeling en een borgingsplan. Dat betekent dat je de kwaliteitsborger al gecontracteerd moet hebben voordat je meldt, en dat hij al werk heeft verzet voordat de eerste paal de grond in gaat.

Hier zit het eerste harde financiële punt. Is de melding onvolledig, dan stelt de gemeente je daarvan in kennis en begint er een nieuwe termijn van vier weken te lopen vanaf het moment dat je hem volledig hebt aangevuld. Het is dus niet zo dat je de ontbrekende bijlage nastuurt en de oorspronkelijke termijn gewoon doorloopt. Een vergeten bijlage kost je in het slechtste geval een volle maand, waarin je materieel stilstaat, je ploeg doorbetaald wordt en je onderhanden werk geen stap opschiet terwijl de huur van de loods en de leasetermijnen doorlopen.

Aan het einde van het project staat de spiegelbeeldige termijn: de gereedmelding moet ten minste twee weken voor het in gebruik nemen van het bouwwerk zijn gedaan, met het dossier bevoegd gezag erbij — waaronder de verklaring van de kwaliteitsborger dat naar zijn oordeel aan de regels is voldaan. Zonder die volledige gereedmelding mag het bouwwerk niet in gebruik worden genomen.

Vertaal dat naar geld en je ziet waarom dit een boekhoudkundig onderwerp is. De sleutel gaat niet over op de dag dat het werk af is, maar twee weken na een volledige gereedmelding. Als de koper niet in zijn huis mag, verhuist de opleverdatum — en met die datum verhuizen de laatste termijnfactuur, de btw daarover, het moment van winstneming en de start van de garantietermijn. Bij één woning is dat vervelend; bij een rij van twintig woningen die gefaseerd wordt opgeleverd, schuift het over een kwartaalgrens heen.

Praktisch: zet de twee meldingen als mijlpalen in je projectadministratie.

Niet in een mailbox en niet in het hoofd van de uitvoerder, maar als datumvelden naast de termijnschema's, met de kwaliteitsborgerkosten als eigen kostenregel per project. Zo zie je in je onderhanden-werkoverzicht meteen welke projecten op een melding wachten in plaats van op werk.

De 5%-regeling: de vordering die je zelf moet vrijmaken

Dit is het punt waarop de meeste aannemers in 2024 en 2025 zijn verrast, en waar in een plaats met een nieuwbouwwijk als Hoef en Haag het meeste geld in omgaat.

Artikel 7:768 BW geeft de particuliere opdrachtgever bij de bouw van een woning het recht om “zonder beroep te doen op artikel 262 van Boek 6 en onder behoud van zijn recht op oplevering, maximaal 5% van de aanneemsom in te houden op de laatste termijn of laatste termijnen en dit bedrag in plaats van aan de aannemer te betalen, in depot te storten bij een notaris”. Dat bestond al. Wat er sinds 1 januari 2024 bij is gekomen, is de rolverdeling daarna — en die is omgekeerd ten opzichte van vroeger.

Onder de oude regeling moest de opdrachtgever in actie komen: liet hij niets horen, dan betaalde de notaris na drie maanden gewoon aan de aannemer uit. Nu is het andersom. De aannemer moet zijn opdrachtgever schriftelijk wijzen op diens opschortingsrecht, en wel tussen de eerste en de tweede maand na oplevering — dus niet eerder dan een maand erna en niet later dan twee maanden erna. Van dat bericht stuurt hij een afschrift naar de notaris. De notaris mag het depot pas in de macht van de aannemer brengen als aan twee voorwaarden is voldaan: hij heeft dat afschrift ontvangen, én de opdrachtgever heeft niet laten weten het bedrag te willen vasthouden.

De consequentie staat er met zoveel woorden: ontbreekt dat afschrift, dan komt het geld niet vrij — ook niet nadat de drie maanden zijn verstreken. Het depot blijft dan staan. Er is geen termijn die het alsnog oplost.

Waarom dit een balanspost is en geen juridische voetnoot

Bij een aanneemsom van € 320.000 gaat het om € 16.000 per woning. Over dat bedrag heb je al gefactureerd, en je hebt de btw erover al afgedragen — de btw volgt de factuur, niet de ontvangst. Het geld staat alleen ergens anders.

Bij tien woningen in één fase is dat € 160.000 dat op je balans staat als vordering en op je bankrekening ontbreekt. Het komt vrij op voorwaarde dat je zelf, binnen een venster van precies één maand, een brief schrijft waarin je je klant erop wijst dat hij het geld nog even mag houden. Dat is een handeling tegen je eigen korte belang in, met een vervaltermijn, en zij is nergens automatisch ingeregeld.

Zet deze bedragen daarom op een aparte grootboekrekening — “in depot bij notaris (art. 7:768 BW)” — en niet tussen de gewone debiteuren. Anders is je debiteurenoverzicht geen werklijst meer: je ziet oude posten staan waarop niemand hoeft te bellen, en je ziet niet welke van die posten al zijn vrijgegeven en welke op een brief van jezelf wachten.

Nog twee details die in de calculatie horen. Ten eerste de rente: op grond van artikel 7:768 lid 4 BW is de opdrachtgever over het depot de wettelijke handelsrente verschuldigd, maar gedurende de eerste drie maanden is zij niet verschuldigd, zelfs niet als er geen enkel gebrek wordt geconstateerd. De standaardsituatie is dus dat je drie maanden rentevrij financiert. Ten tweede de uitweg: je mag in plaats van het depot vervangende zekerheid stellen, in de praktijk een bankgarantie die onder dezelfde voorwaarden inroepbaar is. Dat maakt de 5% direct beschikbaar, maar kost provisie en legt beslag op je kredietruimte — en die kredietruimte is bij een gefinancierd bouwbedrijf zelden vrij. Wat een bankgarantie doet met je convenanten staat uitgewerkt op de pagina over financiering, ratio's en convenanten.

Deze regeling is dwingend recht en kan niet in algemene voorwaarden worden uitgesloten. Voor overeenkomsten van vóór 1 januari 2024 geldt het overgangsrecht: daar had de aannemer geen informatieplicht en kon de notaris na drie maanden uitbetalen, ongeacht of de opdrachtgever iets had laten horen.

Het opleverdossier: verplicht of niet?

Over het consumentendossier van artikel 7:757a BW bestaat het meeste misverstand, en de werkelijkheid is genuanceerder dan zowel de brochures als de scepsis suggereren.

Wat erin hoort: tekeningen en berekeningen over het gebouwde bouwwerk inclusief de bijbehorende installaties, een beschrijving van de toegepaste materialen en installaties, de gebruiksfuncties van het bouwwerk en de informatie die nodig is voor het gebruik en onderhoud ervan. Het moment waarop je het overhandigt is het moment waarop je de opdrachtgever in kennis stelt dat het werk klaar is om op te leveren — dus vóór de oplevering, niet erna. Het geldt voor particuliere én professionele opdrachtgevers en voor alle bouwwerken, ongeacht gevolgklasse, voor overeenkomsten vanaf 1 januari 2024.

En dan het punt dat er zelden bij wordt gezegd: deze verplichting is regelend recht. Partijen kunnen ervan afwijken en het dossier zelfs uitsluiten, mits dat uitdrukkelijk in de aannemingsovereenkomst wordt afgesproken. Anders dan bij de 5%-regeling en anders dan bij de aansprakelijkheid jegens een consument, is dit dus geen harde plicht maar een wettelijk vertrekpunt waar je vanaf kunt contracteren.

Dat betekent niet dat het verstandig is om dat te doen. Het dossier is namelijk ook je eigen bewijsmateriaal — zie de volgende paragraaf. Wat het wél betekent, is dat je als aannemer een keuze hebt die je vooraf, in de offertefase, moet maken en doorrekenen: het samenstellen van een compleet dossier kost uren die in je calculatie horen, en een afwijkende afspraak hoort in je model-aannemingsovereenkomst en niet in een losse mail.

Verwar het consumentendossier niet met het dossier bevoegd gezag.

Dat zijn twee verschillende dossiers met twee verschillende doelen. Het consumentendossier is privaatrechtelijk en gaat naar je opdrachtgever. Het dossier bevoegd gezag hoort bij de gereedmelding en gaat naar de gemeente, met de verklaring van de kwaliteitsborger erin. Ze overlappen deels, maar het een vervangt het ander niet — en ze zijn aan verschillende momenten gekoppeld.

Aansprakelijkheid na oplevering: de bewijslast is omgedraaid

Aan artikel 7:758 BW is per 1 januari 2024 een vierde lid toegevoegd, en dat luidt: “In afwijking van het derde lid, is bij aanneming van bouwwerken de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering van het werk niet zijn ontdekt, tenzij deze gebreken niet aan de aannemer zijn toe te rekenen.”

Voorheen was oplevering voor de aannemer in beginsel het eindpunt: gebreken die de opdrachtgever bij oplevering had moeten ontdekken, kwamen daarna voor diens rekening. Nu blijft de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt, en — dit is het scherpst — de bewijslast ligt bij hem: híj moet aantonen dat het gebrek niet aan hem is toe te rekenen, en niet de opdrachtgever dat het dat wél is.

Bij een consument kan hiervan niet ten nadele van de opdrachtgever worden afgeweken. Bij een professionele opdrachtgever mag dat wel, maar dan moet de afwijking uitdrukkelijk in de overeenkomst worden opgenomen — een verwijzing naar algemene voorwaarden in de kleine lettertjes van een opdrachtbevestiging is daarvoor niet genoeg.

Voor de jaarrekening heeft dat twee gevolgen.

  • Je garantievoorziening moet zwaarder worden onderbouwd, niet ruimer worden geschat. Een voorziening moet voldoen aan de bekende drie eisen uit het Baksteen-arrest: de uitgaven moeten hun oorsprong vinden in feiten en omstandigheden die zich vóór de balansdatum hebben voorgedaan, aan die periode zijn toe te rekenen, en er moet een redelijke mate van zekerheid zijn dat zij zich zullen voordoen. Een rond percentage van de omzet houdt daarbij geen stand; je eigen historische garantiekosten per type werk zijn de onderbouwing. Hoe die eisen uitpakken staat uitgewerkt bij voorzieningen en de zekerheidseis en bij de voorziening groot onderhoud en de ontmantelingsvoorziening.
  • Het opleverdossier is je bewijsstuk geworden. Als je moet aantonen dat een gebrek niet aan jou is toe te rekenen, doe je dat met vastleggingen uit de uitvoeringsfase: welk materiaal, welke verwerkingsvoorschriften, welke keuringsmomenten, welke meldingen aan de opdrachtgever. Dat is dezelfde verschuiving die je bij zoveel dossierplichten ziet: de administratie van vorig jaar is het bewijsmateriaal in de discussie van volgend jaar.

Daarbij hoort artikel 7:765a BW: de aannemer moet de particuliere opdrachtgever informeren over de wijze waarop de risico's van het niet-nakomen of het niet-afbouwen financieel zijn afgedekt — of juist niet. Een verzekering is niet verplicht; de informatie erover wél. Voor een klein bouwbedrijf is dat het moment om de eigen dekking, de eigen risico's en de premie werkelijk door te rekenen in plaats van de polis in de la te laten liggen.

Wat dit betekent voor de administratie van een bouwbedrijf

Zet de vier onderdelen bij elkaar en je ziet dat de Wkb vooral het einde van een project heeft verzwaard: het moment waarop oplevering, gereedmelding, dossier, laatste termijn, btw, winstneming en garantietermijn allemaal op elkaar aansluiten. Dat is precies het moment waarop in de meeste bouwadministraties het minst wordt vastgelegd, omdat iedereen alweer op de volgende klus staat.

  • Onderhanden werk. Winst nemen naar voortgang in plaats van bij de eindfactuur is in deze branche de hoofdregel; de systematiek staat op de pagina over onderhanden werk naar voortgang. De Wkb voegt daar een element aan toe: een project dat technisch klaar is maar wacht op een melding, is niet klaar voor de laatste termijn.
  • De laatste termijn en de btw. De btw volgt de factuur, niet de ontvangst. Factureren vóór een gereedmelding die nog niet rond is, betekent btw afdragen over geld dat nog maanden wegblijft.
  • Het depot apart. Zie hierboven — eigen grootboekrekening, termijnbewaking per project, en de brief tussen maand 1 en maand 2 als taak met een datum.
  • De kwaliteitsborger als kostprijselement. Zijn honorarium is projectgebonden en hoort in de voorcalculatie en de nacalculatie per project, niet in de algemene kosten. Anders verdwijnt hij in de overhead en zie je nooit wat hij per woning werkelijk kost.
  • Verlegde btw en de G-rekening. Werk je met onderaannemers of leen je personeel in, dan gelden de verleggingsregeling en de ketenaansprakelijkheid onverkort; die staan uitgewerkt op de pagina over de boekhouding van een bouwbedrijf.
  • Materieel kopen of leasen. De afweging tussen financial en operationele lease, met de gevolgen voor balans, btw-timing en investeringsaftrek, staat op de pagina over lease en investeringsaftrek.
Aanbevolen boekhoudpakket

Asperion — projectadministratie naast je grootboek

De Wkb vraagt om vastleggingen per project: meldingsdata, dossierstatus, depotbedragen en garantietermijnen. Een boekhoudpakket met een projectstructuur en een open koppeling naar je calculatie- of werkvoorbereidingspakket houdt die gegevens bij elkaar, zodat je boekhouder ze niet achteraf uit mailboxen hoeft te reconstrueren. Veel boekhouders in de regio Vianen werken met Asperion, waarin je per project kunt boeken en rapporteren.

Bekijk Asperion →

Wat kost een boekhouder in Vianen?

Tarieven zijn niet regiogebonden, maar het type werk wel. Een bouwbedrijf met onderhanden werk, termijnfacturen, een G-rekening en een garantievoorziening vraagt meer van een kantoor dan een eenmanszaak met vijftig facturen per jaar. Onderstaande bedragen zijn indicaties voor de regio Vianen en de Vijfheerenlanden; vraag altijd om een offerte op basis van je werkelijke volume.

SituatieIndicatie per maand
Zzp'er in de bouw of installatie, eenmanszaak€ 75 – € 150
Bouwbedrijf met 3–10 medewerkers, incl. loonadministratie€ 275 – € 600
Aannemer met projectadministratie en onderhanden werk€ 450 – € 950
Holding met werk-bv, jaarrekening en deponering€ 600 – € 1.400

Vraag bij een offerte expliciet of de jaarrekening en de deponering zijn inbegrepen en of de loonaangifte in het tarief zit. Wat er rond het opmaken, vaststellen en deponeren van de jaarrekening moet gebeuren — en welke termijnen daarbij horen — staat op de pagina over de jaarrekening en de publicatieplicht.

Waar je op let bij het kiezen van een boekhouder in Vianen

  • Kent hij onderhanden werk? Vraag hoe hij winstneming naar voortgang inricht en hoe hij dat afstemt met de termijnschema's uit je aannemingsovereenkomsten.
  • Heeft hij een plek voor het 5%-depot? Als het antwoord is “dat zet ik bij de debiteuren”, dan heb je de post die dit artikel beschrijft nog niet in beeld.
  • Werkt hij met een projectstructuur? Kosten per project, inclusief de kwaliteitsborger, of alles op één hoop.
  • Kent hij de verleggingsregeling en de G-rekening? Standaard in de bouw, maar niet bij elk algemeen kantoor.
  • Hoe gaat hij om met een suppletie? Een fout in een btw-aangifte moet binnen acht weken na constatering worden gemeld; zie het herstellen van een fout in een eerdere aangifte.

Vianen, de Vijfheerenlanden en de regio

Vianen is sinds 2019 onderdeel van Vijfheerenlanden, samen met onder meer Leerdam en Vianen's eigen kernen Hagestein en Everdingen. Voor de administratie is de provinciewissel van Zuid-Holland naar Utrecht vooral van belang bij provinciale regelingen en subsidies; fiscaal verandert er door een gemeentelijke herindeling niets aan je aangifte.

Ondernemers in Vianen kijken voor dienstverlening zowel naar Utrecht en Nieuwegein als naar Gorinchem en de Alblasserwaard. Hieronder een paar pagina's uit de regio en over onderwerpen die dicht bij dit thema liggen:

Verbouwen in een gehuurd pand Herziening van investeringsdiensten Erfpacht en opstalrecht Jaarrekening en publicatieplicht Werkruimte in de eigen woning Onderaanneming en G-rekening De werkkostenregeling De eerste werknemer in dienst Van eenmanszaak naar bv Alle steden in Utrecht

Zoek je een boekhouder die met bouwbedrijven werkt en weet wat een gereedmelding met je laatste termijn doet? Vergelijk vrijblijvend offertes van boekhouders in Vianen en omgeving — je ontvangt voorstellen van kantoren die de branche kennen.

Veelgestelde vragen over een boekhouder in Vianen

Geldt de Wkb ook voor verbouwingen?

Het publiekrechtelijke deel nog niet. De regels over de bouwmelding, de kwaliteitsborger en de gereedmelding gelden sinds 1 januari 2024 alleen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1; de invoering voor verbouw is voorlopig uitgesteld en heeft nog geen definitieve startdatum, met een brede evaluatie van de wet in 2027. Maar het privaatrechtelijke deel geldt wél: de waarschuwingsplicht (art. 7:754 BW), het consumentendossier (art. 7:757a BW) en de aansprakelijkheid na oplevering (art. 7:758 BW) gelden voor vrijwel elke aannemingsovereenkomst die vanaf 1 januari 2024 is gesloten, ongeacht de gevolgklasse.

Wanneer komt het 5%-depot bij de notaris vrij?

Niet automatisch na drie maanden. Sinds 1 januari 2024 mag de notaris het bedrag pas aan de aannemer uitbetalen als hij een afschrift heeft ontvangen van het bericht waarin de aannemer zijn opdrachtgever op het opschortingsrecht heeft gewezen, én de opdrachtgever niet heeft laten weten het bedrag te willen vasthouden. Dat bericht moet tussen de eerste en de tweede maand na oplevering worden verstuurd. Ontbreekt het afschrift, dan blijft het geld in depot staan, ook nadat de drie maanden zijn verstreken.

Moet ik btw afdragen over het bedrag dat bij de notaris staat?

Ja, als je het hebt gefactureerd. De btw volgt de factuur en niet de ontvangst. Heb je de laatste termijn gefactureerd en houdt je opdrachtgever daarvan 5% in om bij de notaris te storten, dan is de btw over het volledige factuurbedrag verschuldigd in het tijdvak van de factuur. Het bedrag staat in je boeken als vordering — bij voorkeur op een aparte grootboekrekening, niet tussen de gewone debiteuren.

Is het opleverdossier wettelijk verplicht?

Artikel 7:757a BW verplicht de aannemer een consumentendossier te overhandigen op het moment dat hij meldt dat het werk klaar is om op te leveren, en dat geldt voor particuliere én professionele opdrachtgevers en voor alle bouwwerken. Maar de bepaling is regelend recht: partijen kunnen ervan afwijken en het dossier zelfs uitsluiten, mits dat uitdrukkelijk in de aannemingsovereenkomst wordt afgesproken. Bedenk daarbij wel dat het dossier ook je eigen bewijsmateriaal is bij een latere discussie over een gebrek.

Wat verandert er aan mijn aansprakelijkheid na oplevering?

Artikel 7:758 lid 4 BW bepaalt sinds 1 januari 2024 dat de aannemer bij aanneming van bouwwerken aansprakelijk is voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die gebreken niet aan hem zijn toe te rekenen. De bewijslast ligt dus bij de aannemer. Bij een consument kan daarvan niet ten nadele worden afgeweken; bij een professionele opdrachtgever mag dat wel, maar alleen als de afwijking uitdrukkelijk in de overeenkomst staat.

Hoe lang van tevoren moet ik de bouwmelding doen?

Uiterlijk vier weken voor de start van de bouw, en niet eerder dan een jaar vooraf. Bij de melding horen onder meer de identiteit van de kwaliteitsborger, het instrument voor kwaliteitsborging, de risicobeoordeling en het borgingsplan. Is de melding onvolledig, dan stelt de gemeente je daarvan in kennis en gaat er een nieuwe termijn van vier weken lopen vanaf het moment van volledige aanvulling. Een ontbrekende bijlage kost je dus een maand bouwtijd.

Mag ik het huis opleveren zonder gereedmelding?

Het bouwwerk mag niet in gebruik worden genomen zonder een volledige gereedmelding bij het bevoegd gezag, die ten minste twee weken vóór de ingebruikname moet zijn gedaan en waarbij het dossier bevoegd gezag met de verklaring van de kwaliteitsborger hoort. Reken daar in je planning op: de sleuteloverdracht hangt niet aan de dag waarop het werk af is, maar aan die termijn — en daarmee verschuiven ook de laatste termijnfactuur en het moment van winstneming.

Kan ik in plaats van het depot een bankgarantie stellen?

Ja. Artikel 7:768 BW staat toe dat de aannemer vervangende zekerheid stelt, in de praktijk een bankgarantie die onder dezelfde voorwaarden inroepbaar is als het depot. Dat maakt de 5% direct beschikbaar, maar kost provisie en legt beslag op je kredietruimte. Reken beide varianten door: over de eerste drie maanden is over het depot geen rente verschuldigd, zelfs niet als er geen gebreken worden geconstateerd.