Wijk bij Duurstede: een stad waar vakmanschap de productiecapaciteit is

Wijk bij Duurstede is een woonplaats van 17.896 inwoners (2026) in 8.070 huishoudens — gemiddeld 2,2 personen per huishouden — met ongeveer 2.340 bedrijfsvestigingen. De sectorverdeling laat twee dingen tegelijk zien: 15 procent nijverheid en energie en 19 procent overheid, onderwijs en zorg, naast 27 procent zakelijke dienstverlening, 16 procent handel en horeca, 5,8 procent vervoer, informatie en communicatie, 10 procent cultuur, recreatie en overige diensten en bijna 2 procent land- en tuinbouw.

Die 15 procent nijverheid zit grotendeels op twee plekken. Bedrijventerrein Broekweg aan de westkant is met ongeveer 33 hectare veruit het grootste; Langshaven ligt ertegenaan en grenst met zijn circa 10 hectare aan het Amsterdam-Rijnkanaal. Aan de noordkant is Broekweg-Noord toegevoegd, ongeveer 4 hectare, uitgegeven onder het profiel “Duurzame Handelsplaats voor High Tech, Food & Creativity”. Dat is bij elkaar een dicht cluster van installatiebedrijven, metaal- en machinebouw, techniek, onderhoud en logistiek, in een stad die verder vooral woonplaats is.

Zulke bedrijven hebben één gemeenschappelijke bottleneck, en dat is niet de orderportefeuille maar de gecertificeerde monteur. Wie werkt aan installaties, in besloten ruimtes, met heftrucks, met koudemiddelen of aan het spoor, heeft personeel nodig met geldige papieren — en die papieren verlopen. Opleiden is in deze bedrijven geen personeelsbeleid maar productiecapaciteit, en het opleidingsbudget is een substantiële post.

Precies rond die post is sinds 1 augustus 2022 een regel gaan gelden die in veel arbeidsovereenkomsten nog niet is verwerkt, en die daarna doorwerkt in twee andere regelingen. De kern ervan is in één zin te vatten: scholing voor de functie die iemand nú heeft, is op drie plaatsen tegelijk onverhaalbaar geworden — en scholing voor de functie die hij hiérna krijgt, is dat juist niet.

In het kort

  • Het beding is nietig, niet vernietigbaar. Artikel 7:611a lid 4 BW maakt een studiekostenbeding voor verplichte scholing van rechtswege ongeldig. Er hoeft dus niemand een beroep op te doen: de vordering bestaat gewoon niet, ook niet als de werknemer hem zou willen betalen.
  • Kosteloos én arbeidstijd. Verplichte scholing moet kosteloos worden aangeboden, geldt als arbeidstijd en vindt indien mogelijk onder werktijd plaats. Die uren tellen dus mee in de loon- en urenadministratie.
  • Dezelfde cursus mag ook niet van de transitievergoeding af. Het Besluit sluit inzetbaarheidskosten uit voor zover de kennis in overwegende mate is aangewend voor de functie die de werknemer bij aanvang al uitoefende.
  • Fiscaal ligt het precies andersom gunstig. De loonheffing kent twee gerichte vrijstellingen voor scholing, met twee uitzonderingen die vrijwel altijd worden vergeten: de studeerruimte thuis inclusief inrichting, en binnenlandse reiskosten boven € 0,23 per kilometer.

De regel van 1 augustus 2022, letterlijk

Artikel 7:611a BW bestond al langer, maar het tweede en vierde lid zijn nieuw. Het eerste lid verplicht de werkgever de werknemer in staat te stellen “scholing te volgen die noodzakelijk is voor de uitoefening van zijn functie en, voor zover dat redelijkerwijs van hem kan worden verlangd, voor het voortzetten van de arbeidsovereenkomst indien de functie van de werknemer komt te vervallen of hij niet langer in staat is deze te vervullen”.

Het tweede lid voegt daar de financiële kant aan toe. Is de werkgever “op grond van toepasselijk Unierecht, toepasselijk nationaal recht, een collectieve arbeidsovereenkomst, of een regeling door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan verplicht … zijn werknemers scholing te verstrekken om het werk waarvoor zij zijn aangenomen uit te voeren”, dan wordt die scholing “kosteloos aangeboden aan de werknemers, beschouwd als arbeidstijd en, indien mogelijk, vindt deze plaats tijdens de tijdstippen waarop arbeid verricht moet worden”.

Het vierde lid is de bepaling waar het in de praktijk om draait: “Een beding waarbij de kosten van scholing als bedoeld in lid 2 worden verhaald op of verrekend met geldelijke inkomsten uit hoofde van de dienstbetrekking van de werknemer, is nietig.” En het vijfde lid verbiedt de werkgever de werknemer te benadelen omdat die zich op deze rechten beroept.

Welke scholing is dan “verplicht”?

Het artikel geeft geen lijst maar een criterium: er moet op de wérkgever een verplichting rusten om die scholing te verstrekken, en die verplichting moet voortvloeien uit Unierecht, nationaal recht, een cao of een regeling van een bevoegd bestuursorgaan. Voor een technisch bedrijf op Broekweg zijn dat drie herkenbare bronnen.

1. Nationaal recht — de Arbowet

De Arbeidsomstandighedenwet legt de werkgever rechtstreeks scholingsplichten op. Artikel 8, tweede lid: “De werkgever zorgt ervoor dat aan de werknemers doeltreffend en aan hun onderscheiden taken aangepast onderricht wordt verstrekt met betrekking tot de arbeidsomstandigheden.” En artikel 15, derde lid, over bedrijfshulpverlening: “De bedrijfshulpverleners beschikken over een zodanige opleiding en uitrusting, zijn zodanig in aantal en zodanig georganiseerd dat zij de … taken naar behoren kunnen vervullen.”

Daar zit dus een harde wettelijke verstrekkingsplicht. Werkinstructie, veiligheidsonderricht en de BHV-opleiding vallen daarmee onder het regime van lid 2: kosteloos, arbeidstijd, en een terugbetalingsbeding erover is nietig.

2. De cao

Veel algemeen verbindend verklaarde cao’s in techniek, installatie, metaal en transport verplichten de werkgever tot bepaalde scholing of tot een opleidingsbudget. Waar dat zo is, vallen die opleidingen onder lid 2 — ongeacht wat er in de individuele arbeidsovereenkomst staat. Val je onder een verplicht gestelde cao, dan is dit dus geen keuze maar een gegeven; of je daaronder valt, hangt af van je feitelijke activiteiten en niet van je SBI-code. Die toets staat uitgewerkt op de pagina over de eerste werknemer en het werkingssfeeronderzoek.

3. En wat er níet onder valt

De grens is scherper dan hij lijkt. In een uitspraak van de kantonrechter Limburg van 2024 (ECLI:NL:RBLIM:2024:4341) was tussen partijen niet in geschil dat het studiekostenbeding voor een BBL-opleiding géén beding is als bedoeld in artikel 7:611a BW, “omdat de door [gedaagde] gevolgde opleiding niet beschouwd kan worden als een opleiding die de werkgever op grond van het nationaal recht, Europees recht of een cao verplicht moet aanbieden”. Een volledige beroepsopleiding waarmee iemand zíjn diploma haalt is dus iets anders dan de bijscholing die jij als werkgever moet verstrekken. Voor de fiscale en premiekant van de BBL-leerling: zie opleiden in het eigen bedrijf.

De praktische vraag is niet “heeft hij er baat bij?” maar “moet ik het verstrekken?”

Dat is een andere vraag dan waar de meeste opleidingsregelingen op zijn gebouwd. Een herhalingscursus die iemand nodig heeft om zijn huidige werk te mogen blijven doen, valt onder lid 2. Een opleiding die iemand naar een hoger niveau tilt, in beginsel niet. Loop je opleidingsbudget dus één keer langs met die vraag, per opleidingssoort, en leg de uitkomst vast.

Nietig, niet vernietigbaar — en wat dat met je balans doet

Hier zit de scherpste consequentie, en zij is boekhoudkundig.

Een vernietigbaar beding blijft geldig totdat iemand zich erop beroept. Een nietig beding bestaat van rechtswege niet. Voor een studiekostenbeding dat onder lid 4 valt betekent dat: er is nooit een terugbetalingsverplichting ontstaan. Niet als de werknemer er niets van weet, niet als hij de eindafrekening zonder protest accepteert, en ook niet als hij hem al heeft betaald — dan is er onverschuldigd betaald.

Zet dat naast de gebruikelijke praktijk. Bij uitdiensttreding maakt de salarisadministratie een eindafrekening, brengt daarop de resterende studiekosten in mindering en boekt het saldo. Waar die kosten onder lid 2 vallen, gebeuren er op dat moment drie dingen tegelijk:

  • de vordering bestaat niet — een debiteurenpost die op een nietig beding rust is geen actief, en wie hem als vordering laat staan waardeert een niet-bestaand recht;
  • de verrekening met het loon is precies wat lid 4 verbiedt, want daar staat uitdrukkelijk “verhaald op of verrekend met geldelijke inkomsten uit hoofde van de dienstbetrekking”; het netto uitbetaalde bedrag is dus te laag;
  • en het inhouden zelf kan onder lid 5 als benadeling worden aangemerkt zodra de werknemer zich op zijn rechten beroept.

Voor een bedrijf met verloop is dit geen theoretisch punt. Vijf vertrekkers per jaar met een gemiddelde inhouding van een paar duizend euro leveren een reeks vorderingen op die stuk voor stuk waardeloos zijn, terwijl ze wel in de ouderdomsanalyse van de debiteuren staan en wel als omzet-, kosten- of loonverwerking zijn geboekt. Dit is een post om één keer te schonen: welke bedragen rusten op welk beding, en welke bedingen vallen onder lid 2.

Het studiekostenbeding dat nog wél mag

Buiten het bereik van lid 2 is een studiekostenbeding gewoon toegestaan. Het toetsingskader is dan nog steeds het arrest Muller/Van Opzeeland (Hoge Raad 10 juni 1983, NJ 1983/796), dat kantonrechters in 2024 onverkort toepassen. De kantonrechter Limburg vatte het in de hierboven genoemde zaak samen: de overeenkomst moet vastleggen wat de baatperiode is — de periode waarin de werkgever geacht wordt baat te hebben bij de opgedane kennis en vaardigheden — en er moet sprake zijn van een glijdende schaal, waarbij de terugbetalingsverplichting geleidelijk wordt afgebouwd.

In die zaak was de baatperiode vier jaar en liep de schaal in stappen van 25 procent van 100 naar 0. Daarnaast noemt de kantonrechter een bijkomende voorwaarde voor een gesláágd beroep op een op zichzelf rechtsgeldig beding: “dat de terugbetalingsregeling, met de voor de werknemer ernstige consequenties, duidelijk aan de werknemer uiteengezet moet zijn”. In die zaak was dat gelukt zonder dat er een concreet bedrag in het contract stond, omdat aantoonbaar was besproken dat de opleiding tussen de € 10.000 en € 15.000 zou kosten — maar dat is een bewijspositie die je liever niet nodig hebt.

Praktisch: zet het verwachte bedrag of een bandbreedte in het beding zelf, leg de baatperiode expliciet vast, gebruik een schaal in stappen, en teken het gesprek erover af. Een beding zonder baatperiode of zonder glijdende schaal is een lege huls, en dat merk je pas op de dag dat je hem wilt gebruiken.

Scholing is arbeidstijd — wat dat in de loonadministratie doet

Het zinsdeel “beschouwd als arbeidstijd” in lid 2 wordt vaak gelezen als een vriendelijkheid richting de werknemer. Het is een rekenregel.

Uren die als arbeidstijd gelden, zijn betaalde uren. Dat werkt door in het loon over die uren, in de Arbeidstijdenwet (een cursusdag telt mee voor de maximale arbeidsduur en voor de rusttijden), in een eventuele overwerkvergoeding, en — het gemakkelijkst over het hoofd te zien — in de toets aan het wettelijk minimumuurloon, dat sinds 2024 per betaald uur wordt gemeten. Een werknemer die op of net boven het minimum zit en een cursusdag draait die niet als gewerkte tijd in het rooster staat, kan daardoor onder de norm zakken zonder dat iemand het ziet. Hoe die uurtoets precies werkt, staat op de pagina over de loonadministratie van een 24-uursbedrijf.

Praktisch betekent dit dat opleidingsuren als een eigen loonsoort in de urenregistratie horen te staan — niet als “afwezig” en niet als verlof. Dat is een inrichtingskeuze in het rooster- en salarispakket, en zij is achteraf niet te reconstrueren.

De transitievergoeding: dezelfde cursus, dezelfde uitkomst

Er is een tweede plek waar opleidingskosten worden verrekend, en daar geldt een spiegelbeeldige regel. Op grond van artikel 7:673 lid 6 BW mogen transitie- en inzetbaarheidskosten onder voorwaarden in mindering worden gebracht op de transitievergoeding. Die voorwaarden staan in het Besluit voorwaarden in mindering brengen kosten op transitievergoeding.

Artikel 2 van dat besluit stelt acht cumulatieve eisen. De twee die in de praktijk het vaakst sneuvelen staan vooraan: de kosten moeten zijn gemaakt nadat zij “zijn gespecificeerd en schriftelijk meegedeeld aan de werknemer”, en nadat de werknemer “schriftelijk heeft ingestemd met het in mindering brengen van de gespecificeerde kosten”. Instemming achteraf werkt niet, en een algemene clausule in het personeelshandboek is geen specificatie. Verder moeten de kosten in een redelijke verhouding staan tot hun doel, mogen ze niet het loon betreffen en mogen ze niet op een derde of op de werknemer verhaalbaar zijn. Die schriftelijke instemming is niet nodig als de werkgever de kosten moet maken op grond van afspraken met vakbonden of werknemersvertegenwoordiging.

Artikel 3 voegt voor inzetbaarheidskosten twee eisen toe. Zij moeten zijn gemaakt voor activiteiten “met als doel de inzetbaarheid van de werknemer binnen dan wel buiten de organisatie van de werkgever te bevorderen” — maar uitdrukkelijk niet wanneer “de verworven kennis en vaardigheden in overwegende mate zijn aangewend om de functie die de werknemer bij aanvang van de activiteiten verrichtte uit te oefenen”, en ook niet wanneer zij verband houden met re-integratie of herplaatsing. En zij moeten zijn gemaakt “in de periode van vijf jaar voorafgaand aan de dag waarop de transitievergoeding is verschuldigd”, tenzij schriftelijk anders is afgesproken.

De rode draad

  • Scholing voor de huidige functie: niet terug te vorderen van de werknemer (art. 7:611a lid 4), niet in mindering te brengen op de transitievergoeding (art. 3 Besluit), wél onbelast te vergoeden (art. 31a lid 2 onderdeel c Wet LB).
  • Scholing voor de volgende functie of voor daarna: onder de Muller-criteria wél in een beding te vatten, mét voorafgaande schriftelijke instemming wél in mindering te brengen, en onder onderdeel d nog ruimer onbelast te vergoeden.
  • Het onderscheid is dus niet “duur of goedkoop” en niet “intern of extern”, maar: waarvoor is deze opleiding bedoeld — en dat moet blijken uit het dossier, niet uit de factuur.

Voor een artikel 4-geval geldt nog een aparte uitzondering: is de arbeidsovereenkomst juist aangegaan om de werknemer een BBL-, duale of vergelijkbare opleiding te laten volgen en wordt zij daarna niet voortgezet, dan mogen die kosten wél in mindering worden gebracht — maar alleen op het deel van de transitievergoeding dat is opgebouwd in de periode waarin de opleiding werd gevolgd. De transitievergoeding zelf, met haar maximum en de opbouw vanaf dag één, staat uitgewerkt op de pagina over reorganisatie en ontslag in de boeken.

Waar de kosten fiscaal landen

Bij de werkgever: twee gerichte vrijstellingen, twee uitzonderingen

De werkkostenregeling kent voor scholing niet één maar twee gerichte vrijstellingen, en het verschil is bruikbaar. Artikel 31a, tweede lid, onderdeel c van de Wet LB ziet op “onderhoud en verbetering van kennis en vaardigheden ter vervulling van de dienstbetrekking, daaronder mede begrepen de inschrijving in een beroepsregister, alsmede outplacement”. Dat is de huidige functie, plus — vaak vergeten — de contributie van een beroepsregister en de kosten van outplacement.

Onderdeel d is ruimer: “het volgen van een opleiding of studie met het oog op het verwerven van inkomen uit werk en woning”, inclusief een EVC-procedure waarvoor een aangewezen instantie een verklaring afgeeft. Die formulering hangt niet aan de huidige functie en ook niet aan de huidige werkgever, en dat is de reden dat ook scholing bij vertrek onbelast kan worden vergoed.

Onderdeel d kent twee uitzonderingen die letterlijk in de wet staan en die in de praktijk stelselmatig worden gemist:

  1. “vergoedingen en verstrekkingen die verband houden met een werk- of studeerruimte, daaronder begrepen de inrichting”;
  2. “vergoedingen van binnenlandse reizen voor zover de vergoeding meer bedraagt dan het bedrag dat wordt bepaald met overeenkomstige toepassing van onderdeel a” — feitelijk: boven € 0,23 per kilometer.

Een werkgever die een thuisstudieplek inricht of de werkelijke reiskosten naar een opleidingsinstituut volledig vergoedt, valt daarmee buiten de gerichte vrijstelling. Dat bedrag komt dan ten laste van de vrije ruimte, en boven die ruimte kost het 80 procent eindheffing. Hoe de vrije ruimte in 2026 is opgebouwd, staat op de pagina over de werkkostenregeling.

Bij de werknemer privé: er is niets meer

Wie zelf betaalt, betaalt sinds kort volledig zelf. De aftrek van scholingsuitgaven in de inkomstenbelasting is per 1 januari 2022 vervallen; kosten betaald in 2021 waren nog aftrekbaar, kosten betaald in 2022 of later niet meer. Het STAP-budget dat daarvoor in de plaats kwam — maximaal € 1.000 per jaar — is per 1 januari 2024 afgeschaft. Er is voor een particulier dus geen fiscale route meer over, en dat maakt de vergoeding door de werkgever relatief waardevoller dan zij vijf jaar geleden was.

Bij de ondernemer zelf: de grens die je niet ziet aankomen

Voor de ondernemer met een eenmanszaak of vof geldt een aparte regel, en die is strenger dan de meeste mensen denken. De Belastingdienst formuleert het zo: “Als uw studiekosten zakelijk zijn, zijn ze aftrekbaar. … Maar de kosten zijn alleen aftrekbaar als u ze maakt om bestaande vakkennis op peil te houden. Als u de kosten maakt om nieuwe kennis te verwerven, zijn de kosten niet aftrekbaar als zakelijke kosten.” En daarbij de eerlijke toevoeging: “De grens tussen ‘op peil houden van bestaande kennis’ en ‘verwerven van nieuwe kennis’ is lastig aan te geven.”

Combineer dat met het vervallen van de persoonsgebonden aftrek en er ontstaat een gat dat zelden wordt benoemd: een ondernemer die zich omschoolt naar een ander vak heeft sinds 2022 nergens meer aftrek. Niet als bedrijfslast, want het is nieuwe kennis. En niet in de persoonlijke sfeer, want die aftrek bestaat niet meer. Wie die stap overweegt, rekent dus met bruto bedragen en plant hem bij voorkeur in een jaar waarin dat te dragen is. Of de activiteit daarna überhaupt een bron van inkomen is, is nog een aparte vraag — die staat op de pagina over de bron-van-inkomen-toets.

Subsidies: wat er is, en wat de valkuil is

Er blijven twee routes over waarlangs scholing wordt ondersteund, en bij allebei is de administratie de bottleneck en niet het geld.

De SLIM-regeling (Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen) subsidieert onder meer de doorlichting van de onderneming, loopbaan- en ontwikkeladviezen voor werknemers, initiatieven die de ontwikkeling van medewerkers stimuleren, en de derde leerweg in het mbo. Aanvraagbevoegd zijn mkb-ondernemingen, samenwerkingsverbanden in het mkb en grootbedrijven uit de sectoren landbouw, horeca en recreatie. Er lopen daarnaast losse tijdvakken voor een scholingssubsidie voor werkgevers.

⚠ Neem bedragen, percentages en tijdvakken hier niet over. De SLIM-regeling kent per jaar meerdere aanvraagperiodes met eigen budgetplafonds, en zowel de maximumbedragen als de voorwaarden zijn de afgelopen jaren herhaaldelijk aangepast — in 2026 bijvoorbeeld met een aparte scholingssubsidie naast het bekende mkb-tijdvak, en met voorwaarden die gedurende het jaar zijn gewijzigd. Pak altijd de actuele voorwaarden bij Uitvoering van Beleid SZW erbij vóórdat je een opleiding inkoopt. De reden is bijna altijd dezelfde: scholing die al was ingekocht of aangevraagd voordat zij subsidiabel werd, valt erbuiten, en de factuurdatum is daarbij leidend.

De tweede route is de subsidieregeling praktijkleren voor erkende leerbedrijven met BBL-leerlingen. Die staat samen met de fiscale positie van de stagiair, de fictieve dienstbetrekking en de lage WW-premie bij een BBL-contract uitgewerkt op de pagina over opleiden in het eigen bedrijf — inclusief het detail waarop een aanvraag het vaakst sneuvelt: de aanwezigheids- en begeleidingsadministratie.

Aanbevolen boekhoudpakket

Asperion als boekhoudpakket bij een opleidingsbudget

Opleidingskosten worden pas beheersbaar als ze per medewerker en per opleidingssoort te volgen zijn: wat is verplichte scholing, wat is ontwikkeling, welke factuur hoort bij welk subsidiedossier en welk deel is al vergoed. Asperion is een online boekhoudpakket waarin jij en je boekhouder tegelijk in dezelfde administratie werken, met de onderliggende stukken bij de boekingen — zodat een subsidieaanvraag of een discussie over een studiekostenbeding uit de administratie te onderbouwen is en niet uit een map.

Bekijk Asperion →

Wat dit betekent voor het kiezen van een boekhouder in Wijk bij Duurstede

Voor een bedrijf op Broekweg of Langshaven met personeel in opleiding zijn er drie dingen die een kantoor concreet moet kunnen. Ten eerste de loonadministratie: opleidingsuren als betaalde uren verwerken, de gerichte vrijstellingen goed toepassen en weten waar zij ophouden. Ten tweede de contracten: signaleren welke bedingen onder artikel 7:611a lid 2 vallen en dus nietig zijn, en welke nog aan de Muller-criteria moeten voldoen. Ten derde de schoning: de vorderingen uit eindafrekeningen nalopen en de bedragen eruit halen die op een nietig beding rusten.

Vraag bij een kennismakingsgesprek dus niet alleen naar het tarief, maar naar de manier waarop het kantoor met de cao en met het personeelsdossier omgaat. In de Kromme Rijnstreek zitten kantoren die vooral zzp’ers en kleine dienstverleners bedienen; voor een installatie- of productiebedrijf met tien tot vijftig man en een eigen opleidingsplan is dat een ander vak.

Boekhouder zoeken in Wijk bij Duurstede en omgeving

Wijk bij Duurstede ligt tussen de Kromme Rijn, de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal, en veel kantoren bedienen de hele regio Utrecht-Zuidoost. Kijk daarom niet alleen in de stad zelf:

Houten Doorn Zeist Vianen IJsselstein Tiel Leusden Bunnik — binnenkort Driebergen-Rijsenburg

Verdiepende pagina’s die bij dit onderwerp horen: de eerste werknemer, cao- en pensioenwerkingssfeer en de WW-premie, stagiairs, BBL-leerlingen en de subsidie praktijkleren, reorganisatie, transitievergoeding en RVU, de werkkostenregeling, roosters, verlofsaldo en het minimumuurloon en de pensioentransitie naar de vlakke premie. Voor de fiscale kant van de ondernemer zelf: de bron-van-inkomen-toets en heffingskortingen en het marginale tarief.

Veelgestelde vragen over een boekhouder in Wijk bij Duurstede

Mag ik een studiekostenbeding afspreken met mijn werknemers?

Dat hangt af van de opleiding. Gaat het om scholing die u als werkgever verplicht bent te verstrekken op grond van Unierecht, nationaal recht, een cao of een regeling van een bevoegd bestuursorgaan, dan is een beding waarbij u die kosten verhaalt op of verrekent met het loon op grond van artikel 7:611a lid 4 BW nietig. Voor andere opleidingen mag een beding wel, mits het voldoet aan de eisen uit het arrest Muller/Van Opzeeland.

Wat is het verschil tussen een nietig en een vernietigbaar beding?

Een vernietigbaar beding blijft geldig totdat iemand zich erop beroept; een nietig beding bestaat van rechtswege niet. Bij een nietig studiekostenbeding is er dus nooit een terugbetalingsverplichting ontstaan — ook niet als de werknemer de inhouding zonder protest accepteert. Heeft u toch ingehouden, dan is het loon te laag uitbetaald en staat er in uw boeken een vordering die geen recht vertegenwoordigt.

Welke opleidingen vallen onder de verplichte scholing?

Het criterium is of er op ú als werkgever een plicht rust om die scholing te verstrekken. De Arbeidsomstandighedenwet geeft daar directe voorbeelden van: artikel 8 lid 2 verplicht tot doeltreffend en aan de taak aangepast onderricht over arbeidsomstandigheden, en artikel 15 lid 3 eist dat bedrijfshulpverleners over een toereikende opleiding beschikken. Daarnaast kan een algemeen verbindend verklaarde cao die plicht opleggen. Een volledige beroepsopleiding waarmee de werknemer zijn eigen diploma haalt, zoals een BBL-traject, valt er in de regel niet onder.

Mag ik opleidingskosten in mindering brengen op de transitievergoeding?

Alleen onder strikte voorwaarden. Het Besluit voorwaarden in mindering brengen kosten op transitievergoeding eist onder meer dat de kosten zijn gespecificeerd en schriftelijk aan de werknemer zijn meegedeeld én dat de werknemer schriftelijk heeft ingestemd — beide vóórdat de kosten worden gemaakt. Bovendien mogen inzetbaarheidskosten niet in mindering worden gebracht als de verworven kennis in overwegende mate is aangewend voor de functie die de werknemer bij aanvang al uitoefende, en moeten zij in de vijf jaar vóór de dag waarop de vergoeding verschuldigd is zijn gemaakt.

Telt een cursusdag als werktijd?

Voor verplichte scholing wel. Artikel 7:611a lid 2 BW bepaalt dat die scholing kosteloos wordt aangeboden, wordt beschouwd als arbeidstijd en indien mogelijk plaatsvindt tijdens de tijdstippen waarop arbeid verricht moet worden. Die uren zijn dus betaalde uren, met gevolgen voor het loon, de Arbeidstijdenwet en de toets aan het wettelijk minimumuurloon. Boek opleidingsuren daarom als eigen loonsoort in de urenregistratie, niet als verlof of als afwezigheid.

Kan ik een opleiding onbelast vergoeden?

Ja, via twee gerichte vrijstellingen in de werkkostenregeling. Artikel 31a lid 2 onderdeel c Wet LB ziet op onderhoud en verbetering van kennis en vaardigheden voor de dienstbetrekking, inclusief inschrijving in een beroepsregister en outplacement. Onderdeel d is ruimer en ziet op een opleiding of studie met het oog op het verwerven van inkomen uit werk en woning. Let op de twee uitzonderingen in onderdeel d: vergoedingen die verband houden met een werk- of studeerruimte inclusief de inrichting, en binnenlandse reiskosten boven € 0,23 per kilometer.

Kan ik mijn eigen studiekosten als ondernemer aftrekken?

Alleen als u ze maakt om bestaande vakkennis op peil te houden. De Belastingdienst stelt uitdrukkelijk dat kosten om nieuwe kennis te verwerven niet aftrekbaar zijn als zakelijke kosten, en erkent daarbij dat die grens lastig aan te geven is. De persoonsgebonden aftrek van scholingsuitgaven is per 1 januari 2022 vervallen en het STAP-budget is per 1 januari 2024 afgeschaft, dus voor omscholing naar een ander vak bestaat er geen fiscale route meer.

Wat moet ik nu als eerste doen als werkgever?

Drie dingen. Loop uw opleidingsaanbod één keer langs met de vraag of u die scholing verplicht bent te verstrekken, en leg de uitkomst per opleidingssoort vast. Controleer of de studiekostenbedingen in uw arbeidsovereenkomsten na 1 augustus 2022 zijn herzien en of de bedingen die overblijven een baatperiode en een glijdende schaal bevatten. En loop de openstaande vorderingen uit eindafrekeningen na op bedragen die op een nietig beding rusten.