In bijna elke bedrijfstak bepaalt de ondernemer zelf zijn waarderingsgrondslagen, binnen de grenzen van goed koopmansgebruik. In de land- en tuinbouw niet. Daar ligt een jaarlijkse publicatie van de Belastingdienst waarin staat welke normbedragen je móét gebruiken om je jaarwinst te bepalen — en die publicatie verschijnt pas als het boekjaar al voorbij is.
Een agrarisch bedrijf heeft een balans die in geen enkele andere sector voorkomt. Er staan levende bedrijfsmiddelen op — melkvee dat je aanhoudt — naast levende voorraad, zoals vleesvee dat je afmest. Er staat een gewas op het land dat op de balansdatum nog niet is geoogst, en er staat aanplant die pas over jaren in productie komt. Daar bovenop komt een privésfeer die fysiek door het bedrijf heen loopt: de woning op het erf, de stroom uit dezelfde meter, de aardappels uit de eigen schuur en het paard dat van de dochter is.
Voor al die posten bestaat een jaarlijkse publicatie van de Belastingdienst: de Landelijke Landbouwnormen. En die publicatie is geen hulpmiddel maar een voorschrift. De Belastingdienst formuleert het zelf zo: “Ondernemers moeten de normen gebruiken om de jaarwinst van het bedrijf te bepalen en aan te geven in de aangiften inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting.”
Dat is het organiserende idee van deze pagina. In vrijwel elke andere branche kiest de ondernemer zijn waarderingsstelsel en moet hij dat bestendig toepassen. In de land- en tuinbouw is een deel van die keuze al voor hem gemaakt — en de kunst van een agrarische boekhouder zit niet in het invullen van de normen, maar in het weten waar ze eindigen, waar je ervan mag afwijken en wat dat afwijken je in bewijslast kost.
De klassieke agrarische onderwerpen zijn op de regiopagina’s uitgewerkt en worden hier alleen doorgelinkt, zodat deze pagina één onderwerp uitdiept in plaats van alles half. De landbouwvrijstelling en de splitsing bij bestemmingswijziging staan op Winschoten, Ter Apel en Terneuzen; dierrechten en fosfaatrechten op Barneveld en Ysselsteyn; pacht en pachtersvoordeel op Goes; GLB-subsidies en meerjarige teelten op Tiel; de coöperatieafrekening op Veendam; overheidsingrijpen en uitkoop op Zaltbommel; de energiekant van de glastuinbouw op Westland; en bedrijfsopvolging op Gorredijk.
Het plantenpaspoort en de partijadministratie — een verplichting die naast de fiscale administratie loopt — staat op Boskoop.
In de Landelijke Landbouwnormen staan de normbedragen voor de meest gangbare kostenposten en voor bepaalde bedrijfsmiddelen en voorraden van agrarische bedrijven. De publicatie is in vijf delen opgebouwd: veehouderij, land- en tuinbouw, agrarische bedrijfsgebouwen en landbouwmachines met productierechten, onttrekkingen voor eigen verbruik, en bijlagen met de normbedragen en voorbeeldberekeningen.
Drie dingen over de status van die normen zijn van belang.
Ze gelden alleen voor ondernemers, en alleen voor agrarische activiteiten in Nederland. Een nevenactiviteit die geen agrarische activiteit is, valt erbuiten en volgt de gewone regels van goed koopmansgebruik.
Alle bedragen zijn exclusief omzetbelasting. Dat lijkt een detail maar het is de meest gemaakte rekenfout bij de onttrekkingen voor eigen verbruik.
Ze zijn in overleg met de sector voorbereid, maar door de Belastingdienst vastgesteld. Het Platform Landbouw — een samenwerkingsverband van de Belastingdienst en LTO Nederland — bereidt de normen voor met de KAVB, LTO Nederland, de SRA, De TAAK en de VLB; daarna, in de woorden van de publicatie: “De Belastingdienst heeft de normen vervolgens vastgesteld.” Dat verklaart waarom de normen op kostprijsberekeningen rusten en niet op marktprijzen: het zijn onderhandelde rekenuitkomsten, geen taxaties.
De ‘Landelijke Landbouwnormen 2025’ zijn op 2 januari 2026 beschikbaar gekomen. Dat is geen vertraging maar het normale ritme, en de Belastingdienst benoemt het gevolg zelf:
“De normen zijn pas na afloop van het kalenderjaar bekend, waardoor het kan zijn dat u in uw administratie van 2025 de normen van 2024 hebt gebruikt. U moet dit corrigeren in uw aangifte 2025, behalve als u gebruikmaakt van een gebroken boekjaar.”
Lees die passage goed, want er staat iets opmerkelijks. Je administratie gedurende het jaar werkt noodzakelijk met de normen van het vorige jaar — er zijn geen andere — en het rechtzetten daarvan is geen nette gewoonte maar een verplichte stap bij de aangifte. Praktische gevolgen:
Dat gebroken boekjaar heeft nog een eigen venijn. De normen van 2025 gelden voor het kalenderjaar 2025 én voor het gebroken boekjaar dat in 2025 begint en in 2026 eindigt — bijvoorbeeld 1 mei 2025 tot en met 30 april 2026. De publicatie zegt daar letterlijk over: “Bij een gebroken boekjaar moet u de normen dus ook gebruiken voor de aangifte inkomstenbelasting 2026 en de aangifte vennootschapsbelasting 2025.” Eén normjaar voedt dus een IB-aangifte over 2026 en een vpb-aangifte over 2025. Wie de normen aan het aangiftejaar koppelt in plaats van aan het boekjaar, pakt bij een gebroken boekjaar structureel de verkeerde tabel.
De normen zijn verplicht, maar niet absoluut. De publicatie noemt het een tegenbewijsregeling: “In uitzonderlijke gevallen mag u afwijken van de normen uit de ‘Landelijke Landbouwnormen’.” Dat afwijken is echter niet onzichtbaar. Je geeft het aan in je aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting bij de vraag “Bent u bij de vaststelling van het resultaat afgeweken van de Landelijke Landbouwnormen?”, en je moet motiveren waarom je de norm niet gebruikt.
Er is dus letterlijk een vinkje in de aangifte voor dit onderwerp. Dat heeft twee kanten. Het maakt afwijken tot een bewuste, gedocumenteerde keuze die in het dossier hoort — met de onderbouwing erbij, want die wordt niet meegestuurd maar moet er wel zijn. En het maakt een níet aangevinkte afwijking tot een onjuiste aangifte, ook als de waardering zelf verdedigbaar was.
Op die hoofdregel staan twee uitzonderingen, en de tweede is de scherpste vondst van deze pagina.
De eerste: wijk je af doordat je waardeert tegen de lagere marktwaarde én is die mogelijkheid in de publicatie zelf aangegeven, dan hoef je dat bij die vraag niet aan te geven. De lagere marktwaarde moet je dan wel kunnen onderbouwen. Het is dus geen vrije keuze maar een in de publicatie voorziene route — en of zij voor jouw post bestaat, staat per hoofdstuk vermeld.
Twee tabellen, achter elkaar, in hetzelfde hoofdstuk — en de ene afwijking is een meldplichtige afwijking terwijl de andere formeel géén afwijking is. Dat onderscheid zit niet in de bedragen maar in het woord dat erboven staat: normbedrag of richtbedrag. Wie beide aanvinkt, meldt een afwijking die er niet is; wie geen van beide aanvinkt terwijl hij van tabel 19.1 afweek, doet een onjuiste aangifte.
De publicatie maakt eerst een onderscheid dat de hele waardering bepaalt: gebruiks- en fokvee valt onder de bedrijfsmiddelen, vlees- en handelsvee onder de voorraad. Dezelfde diersoort kan dus in twee categorieën staan, afhankelijk van waarvoor je het aanhoudt. Opvallend is dat de terminologie niet zelfstandig is: de termen sluiten aan bij Tabel 4 Diergebonden normen op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De definities van een andere uitvoeringsorganisatie bepalen daarmee mede je fiscale indeling.
In de berekening van de normbedragen is wel rekening gehouden met huisvestingskosten en niet met arbeids- en rentekosten. Dat is precies waarom een normbedrag geen kostprijs is die je blind in een calculatie kunt overnemen.
Voor de lagere marktwaarde geldt hier een eigen begrenzing. Ligt de marktwaarde van vlees- en handelsvee onder de kostprijs, dan mag je de lagere marktwaarde gebruiken, mits onderbouwd. Maar het gaat dan om de marktwaarde van het eindproduct, en de publicatie sluit een gangbare rekenwijze expliciet uit: “Het naar rato toerekenen van de tijdsduur is in deze niet toegestaan.” Een halfgemest dier waardeer je dus niet op de helft van de verwachte eindwaarde.
Staat er op de balansdatum een gewas op het land, dan activeer je de kosten die onder het begrip veldinventaris vallen. De publicatie somt op wat daarbij hoort: zaden, plant- en pootgoed (inclusief de kosten om die te bewaren vóórdat je ze verbruikt), personeelskosten van zowel eigen als ingehuurd personeel, meststoffen en gewasbescherming, loonwerk zoals grondbewerking en zaaien, folie, touw en bind- en steunmateriaal, en het deel van de machinekosten dat direct met de teelt te maken heeft. Je telt die kosten mee tot en met de balansdatum.
En dan de uitzonderingen, die vrijwel allemaal de andere kant op werken dan je zou denken:
Bij schade geldt een regel die uitsluitend naar de balansdatum kijkt. Je mag rekening houden met verliezen door calamiteiten — vorst, hagel, droogte, overvloedige regenval, ziekte in het gewas, en ook de verkeerde toepassing van bemesting of gewasbescherming — maar alleen voor zover die op de balansdatum aanwezig zijn. De publicatie geeft er een voorbeeld bij dat aan duidelijkheid niets overlaat: stel je de veldinventaris vast op 30 april en was het gewas op 29 april bevroren, dan mag je daar rekening mee houden; was het op 2 mei bevroren, dan niet. Eén dag verschil, een heel ander resultaat — en dus een reden om de datum van een calamiteit vast te leggen zodra zij zich voordoet.
Twee teelten met bomen, twee volstrekt verschillende balansposities. In de fruitteelt moet je de stichtingskosten activeren: de kosten die je nodig hebt om de aanplant — en de publicatie zet er tussen haakjes bedrijfsmiddel bij — in de productiefase te brengen. Die bestaan uit aanlegkosten (structuurverbetering van de grond, drainage, egaliseren, bomen, palen, potgrond, gaas, draad) en aanwaskosten. Daarover schrijf je af, met per soort een eigen levensduur: in de normen is uitgegaan van elf jaar voor appelbomen, achttien voor perenbomen en negentien voor zure-kersenbomen. Die levensduur bestaat uit het aantal jaren aanwas, één jaar stilstand — een jaar zonder aanwas en zonder afschrijving, dat valt in het eerste jaar nadat de bijschrijving is voltooid — en daarna het aantal jaren afschrijving.
In de boomteelt gaat het net anders: daar activeer je de aanleg- en aanwaskosten die je nodig hebt om de aanplant “die onderdeel is van de voorraad, in de afzetfase te brengen”. Dezelfde handeling — kosten activeren om een gewas op gang te brengen — maar in de fruitteelt landt het resultaat bij de bedrijfsmiddelen en in de boomteelt bij de voorraad. Dat verschil werkt door in afschrijving, in de investeringsaftrek, in je brutomarge en in de groottecriteria van je jaarrekening.
Drie aanvullingen die in de boomteelt het verschil maken: voor categorieën waarvoor géén norm is bepaald moet je de aanleg- en aanwaskosten ook activeren (geen norm betekent dus niet: niets activeren); voor teelt die grotendeels onder glas plaatsvindt is geen aanwasnorm vastgesteld; en ligt de marktwaarde van de bomen die aan het einde van het boekjaar nog in de grond staan lager dan de aanleg- en aanwaskosten, dan mag je die lagere marktwaarde toepassen — waarbij de publicatie opmerkt dat in de praktijk alleen de marktwaarde van gerooide bomen wordt gebruikt.
Het laatste deel van de publicatie regelt wat er van het bedrijf naar het huishouden gaat. Voor de meeste agrarische producten staan normbedragen in tabel 19.1; voor producten die daar niet in staan ga je uit van de marktwaarde. De waardering rust op prijzen en aantallen uit het handboek Kwantitatieve Informatie Veehouderij (KWIN-veehouderij) — opnieuw een externe bron die je fiscale bedrag bepaalt.
Voor energie en water gelden de richtbedragen van tabel 19.2, met een rekenregel die bijna nooit correct wordt toegepast: de bedragen gaan uit van een gezin van twee volwassenen en twee kinderen, en bestaat je huishouden uit meer of minder dan vier personen, dan verhoog of verlaag je het verbruik en de richtbedragen met 10% per persoon. Belangrijker nog is de voorrangsregel: “Als u de privékosten van energie en water aan de hand van rekeningen kunt vaststellen, moet u de werkelijke kosten in de jaarstukken verwerken.” Het richtbedrag is dus een terugvaloptie voor wie het niet kan vaststellen, geen alternatief voor wie geen zin heeft in uitzoekwerk. En brengt het energiebedrijf een vast bedrag voor privéverbruik in rekening, dan boek je dat bedrag in zijn geheel bij de privékosten.
Twee bijzonderheden in dezelfde paragraaf. Voor olie zijn er geen aparte richtbedragen; daarvoor gebruik je die voor gas. En ben je tuinder met een grootverbruikerstarief, dan bepaal je het richtbedrag zelf: je neemt het gemiddelde verbruik in m³ uit tabel 19.2, rekent dat tegen het grootverbruikerstarief van je eigen gasfactuur en verhoogt het met het geldende btw-percentage. Een norm die je dus met je eigen factuur in de hand uitrekent. Wordt de woning volledig met een warmtepomp verwarmd, dan moet rekening worden gehouden met een opslag op het reguliere elektraverbruik — een richtlijn die in de editie 2025 nieuw is toegevoegd.
Tot slot een paragraaf die veel discussie voorkomt: hobbydieren. Dieren die je niet bedrijfsmatig houdt — de publicatie noemt paarden, ezels, honden, geiten en schapen — zijn privévermogen, en hun kosten zijn privékosten: dekgelden, verzekeringen, mengvoeders, ruwvoer en dierenarts. Op een erf waar bedrijfsmatig en niet-bedrijfsmatig vee naast elkaar staat en uit dezelfde voersilo eet, is dat een afspraak die je vastlegt voordat de dierenartsrekening binnenkomt.
Er is één categorie waarvoor de publicatie met zoveel woorden zegt dat zij geen normen heeft. Voor de biologische land- en tuinbouw zijn geen aparte normen, “omdat deze sector te divers is om er normen voor te ontwikkelen”. Voor de biologische veehouderij staat het nog explicieter: er zijn geen of onvoldoende gegevens beschikbaar, en hoewel onderzoek data heeft opgeleverd over het rendement, zijn er geen afzonderlijke data over het voerverbruik door en de kosten van jongvee en aanwas.
Een biologisch bedrijf past dus normen toe die op kostprijsberekeningen van de conventionele sector zijn gebaseerd, terwijl zijn eigen kostenstructuur — duurder voer, langere opfok, lagere bezetting — daar wezenlijk van afwijkt. Dat is precies de situatie waarin de tegenbewijsregeling bestaat, met de vraag in de aangifte, de motivering en een onderbouwing uit de eigen administratie.
De keerzijde is dat die onderbouwing dan ook moet bestaan. Een biologisch bedrijf dat wil afwijken, heeft een eigen kostprijsberekening nodig op hetzelfde niveau als de norm die het vervangt — en die maak je tijdens het jaar, niet in de week van de aangifte.
Een agrarische administratie is duurder dan een gemiddelde mkb-administratie, en dat komt niet door het aantal boekingen maar door de waarderingsposten: veestapel, veldinventaris, aanplant, productierechten en de privésfeer op het erf. Indicatie per maand, exclusief btw:
| Situatie | Indicatie per maand |
|---|---|
| Kleine agrarische eenmanszaak, één tak, geen personeel | € 150 – € 350 |
| Melkveebedrijf met productierechten en voerregistratie | € 275 – € 600 |
| Akkerbouw of boomteelt met veldinventaris en partijadministratie | € 250 – € 575 |
| Glastuinbouw met energiecontracten en seizoenspersoneel | € 400 – € 900 |
| Bedrijf met een tweede tak (zorg, recreatie, winkel, loonwerk) | € 350 – € 800 |
| Bedrijfsopvolging of staking (eenmalig traject) | Op basis van een vaste prijsafspraak |
Vraag bij een vergelijking expliciet of het toepassen en onderbouwen van de landbouwnormen binnen de prijs valt, en of de jaarstukken na het beschikbaar komen van de normen worden opgemaakt. Dat zijn de twee punten waarop een agrarische opdracht zich onderscheidt van een gewone samenstelopdracht.
Asperion — online boekhouden met meerdere gebruikers, zodat je boekhouder of accountant in hetzelfde dossier meekijkt. Voor een agrarisch bedrijf is dat van extra belang: de waarderingsposten komen aan het einde van het jaar van de adviseur, terwijl de dagelijkse boekingen bij jou liggen. Asperion ondersteunt Peppol en UBL standaard, wat van pas komt bij Belgische en Duitse afnemers, en heeft een open BoekhoudAPI voor de koppeling met teelt-, voer- of managementpakketten.
Verplicht. De Belastingdienst schrijft erbij: “Ondernemers moeten de normen gebruiken om de jaarwinst van het bedrijf te bepalen en aan te geven in de aangiften inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting.” Ze gelden alleen voor ondernemers en alleen voor agrarische activiteiten in Nederland, en alle genoemde bedragen zijn exclusief omzetbelasting. De normen worden voorbereid door het Platform Landbouw — een samenwerkingsverband van de Belastingdienst en LTO Nederland — samen met de KAVB, LTO Nederland, de SRA, De TAAK en de VLB, waarna de Belastingdienst ze vaststelt. Omdat zij op kostprijsberekeningen rusten, zijn het rekenuitkomsten en geen taxaties.
Omdat er geen andere zijn. De normen van een jaar komen pas na afloop van dat kalenderjaar uit: de ‘Landelijke Landbouwnormen 2025’ zijn op 2 januari 2026 beschikbaar gekomen. De publicatie benoemt dat gevolg zelf en verbindt er een plicht aan: “De normen zijn pas na afloop van het kalenderjaar bekend, waardoor het kan zijn dat u in uw administratie van 2025 de normen van 2024 hebt gebruikt. U moet dit corrigeren in uw aangifte 2025, behalve als u gebruikmaakt van een gebroken boekjaar.” Praktisch betekent dit dat elk tussentijds cijfer in een agrarisch bedrijf voorlopig is — iets om te vermelden wanneer een financier daarop een convenant toetst — en dat er tussen begin januari en het opmaken van de jaarstukken een correctiemoment in de planning hoort.
Die van het jaar waarin het boekjaar begint. De normen van 2025 gelden voor kalenderjaar 2025 en voor het gebroken boekjaar dat in 2025 begint en in 2026 eindigt, bijvoorbeeld 1 mei 2025 tot en met 30 april 2026. De publicatie zegt daarover: “Bij een gebroken boekjaar moet u de normen dus ook gebruiken voor de aangifte inkomstenbelasting 2026 en de aangifte vennootschapsbelasting 2025.” Eén normjaar voedt dus een IB-aangifte over 2026 en een vpb-aangifte over 2025. Wie de normen aan het aangiftejaar koppelt in plaats van aan het boekjaar, pakt structureel de verkeerde tabel. Bij een gebroken boekjaar geldt de correctieplicht voor het gebruik van de normen van het vorige jaar juist niet.
Ja, in uitzonderlijke gevallen, en de publicatie noemt dat een tegenbewijsregeling. Het afwijken is echter niet onzichtbaar: je geeft het aan in je aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting bij de vraag “Bent u bij de vaststelling van het resultaat afgeweken van de Landelijke Landbouwnormen?”, en je moet motiveren waarom je de norm niet gebruikt. Er is dus letterlijk een vinkje voor dit onderwerp. Een afwijking die niet is aangevinkt, maakt de aangifte onjuist, ook als de waardering zelf verdedigbaar was. Wijk je af doordat je waardeert tegen de lagere marktwaarde en is die mogelijkheid in de publicatie zelf aangegeven, dan hoef je dat bij die vraag niet aan te geven — maar je moet die lagere marktwaarde wel kunnen onderbouwen.
De meldplicht. Tabel 19.1 bevat normbedragen voor het eigen verbruik van agrarische producten: wijk je daarvan af, dan moet je dat in de aangifte aangeven. Tabel 19.2 bevat richtbedragen voor het verbruik van energie en water: wijk je daarvan af, dan hoef je dat niet aan te geven en moet je alleen aannemelijk kunnen maken waarom je ze niet toepast. De publicatie is daar ondubbelzinnig over: “Als u de richtbedragen niet gebruikt, wijkt u niet af van de landbouwnormen. U kruist dus niet aan dat u afwijkt van de landbouwnormen.” Twee tabellen in hetzelfde hoofdstuk, met tegengestelde gevolgen, en het onderscheid zit in het woord erboven. Let daarbij op de voorrangsregel: kun je de privékosten van energie en water aan de hand van rekeningen vaststellen, dan móet je de werkelijke kosten verwerken.
Eerst door te bepalen in welke categorie een dier valt, want dat beslist de balanspost: gebruiks- en fokvee zijn bedrijfsmiddelen, vlees- en handelsvee is voorraad. Dezelfde diersoort kan dus in twee categorieën staan, afhankelijk van waarvoor je hem aanhoudt, en de terminologie van de normen sluit aan bij Tabel 4 Diergebonden normen op de website van RVO. In de berekening van de normbedragen is wél rekening gehouden met huisvestingskosten en níet met arbeids- en rentekosten, dus een normbedrag is geen kostprijs die je zomaar in een calculatie overneemt. Ligt de marktwaarde van vlees- en handelsvee onder de kostprijs, dan mag je de lagere marktwaarde gebruiken, onderbouwd en gemeten op het eindproduct — waarbij de publicatie uitdrukkelijk bepaalt dat het naar rato toerekenen van de tijdsduur niet is toegestaan.
Dat hangt af van de datum, en de publicatie laat daarover geen ruimte. Bij het vaststellen van de veldinventaris mag je rekening houden met verliezen die op de balansdatum aanwezig zijn, en alleen met verliezen als gevolg van calamiteiten: weersomstandigheden zoals vorst, hagel, droogte en overvloedige regenval, ziekte in het gewas, en ook de verkeerde toepassing van bemesting of gewasbeschermingsmiddelen. Het voorbeeld in de publicatie zelf: stel je de veldinventaris vast op 30 april en was het gewas op 29 april bevroren, dan mag je daarmee rekening houden; was het op 2 mei bevroren, dan niet. Eén dag verschil geeft dus een ander resultaat, en daarom hoort de datum van een calamiteit te worden vastgelegd zodra zij zich voordoet.
Dat verschilt per teelt. In de fruitteelt activeer je de stichtingskosten om de aanplant — door de publicatie aangeduid als bedrijfsmiddel — in de productiefase te brengen, bestaande uit aanlegkosten en aanwaskosten, waarover je afschrijft volgens een eigen levensduur per soort: in de normen elf jaar voor appel, achttien voor peer en negentien voor zure kers, met na het aanplanten één jaar stilstand zonder aanwas en zonder afschrijving. In de boomteelt activeer je de aanleg- en aanwaskosten om de aanplant “die onderdeel is van de voorraad, in de afzetfase te brengen”. Dezelfde handeling, maar het resultaat landt in de ene teelt bij de bedrijfsmiddelen en in de andere bij de voorraad — met gevolgen voor afschrijving, investeringsaftrek, brutomarge en de groottecriteria. Is voor een categorie geen norm bepaald, dan moet je de kosten óók activeren; voor teelt grotendeels onder glas is geen aanwasnorm vastgesteld.
Nee, en de publicatie zegt dat met zoveel woorden: voor de biologische land- en tuinbouw zijn geen aparte normen, “omdat deze sector te divers is om er normen voor te ontwikkelen”. Voor de biologische veehouderij staat erbij dat er geen of onvoldoende gegevens beschikbaar zijn: onderzoek heeft wel data over het rendement opgeleverd, maar niet over het voerverbruik door en de kosten van jongvee en aanwas. Een biologisch bedrijf past dus normen toe die op kostprijsberekeningen van de conventionele sector rusten, terwijl zijn eigen kostenstructuur daar wezenlijk van afwijkt. Dat is het duidelijkste geval voor de tegenbewijsregeling — maar dan moet er ook een eigen kostprijsberekening zijn op hetzelfde niveau als de norm die zij vervangt, en die maak je tijdens het jaar en niet in de week van de aangifte.
Dieren die je niet bedrijfsmatig houdt, zijn privévermogen. De publicatie noemt uitdrukkelijk paarden, ezels, honden, geiten en schapen, en rekent de kosten daarvan tot de privékosten: dekgelden, verzekeringen, mengvoeders, ruwvoer en dierenarts. Voor energie en water gelden de richtbedragen van tabel 19.2, gebaseerd op een gezin van twee volwassenen en twee kinderen, met een correctie van 10% per persoon als je huishouden groter of kleiner is. Kun je de privékosten uit rekeningen vaststellen, dan moet je de werkelijke kosten verwerken. Ben je tuinder met een grootverbruikerstarief, dan reken je het richtbedrag zelf uit: het gemiddelde verbruik in m³ uit tabel 19.2 tegen het grootverbruikerstarief van je eigen factuur, verhoogd met het geldende btw-percentage. Verwarm je de woning volledig met een warmtepomp, dan hoort daar een opslag op het reguliere elektraverbruik bij.
Vergelijk vrijblijvend boekhouders en administratiekantoren met ervaring in de land- en tuinbouw — van melkvee en akkerbouw tot glastuinbouw, bollen en boomteelt.
Vergelijk boekhouders →Gratis offertes van boekhouders die weten dat de normen pas in januari uitkomen, dat afwijken een eigen vraag in de aangifte heeft, en dat jongvee in opfok iets anders is dan melkvee in de stal.
Start vergelijken →